وَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْ بَعْدُ وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا مَعَكُمْ فَأُولئِكَ مِنْكُمْ وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ .
« 1 » اين آيه مىرساند كه آنانى كه ارث مىبرند بايد صاحب رحم باشند ؛ و اين آيه ناسخ آن حكم اوّل واقع شد .
و آيهء مباركهء :
ما نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِها نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها أَوْ مِثْلِها أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
« 2 » به خوبى دلالت دارد بر وقوع نسخ ، بدون هيچ محذورى .
و شايد از آن هم روشنتر باشد اين آيهاى م مىگويد : چون آيهاى را بجاى آيهاى تبديل كنيم ؛ مىگويند : اين پيغمبر افترا زده است ؛ و به خدا نسبت دروغ داده است .
وَ إِذا بَدَّلْنا آيَةً مَكانَ آيَةٍ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُنَزِّلُ قالُوا إِنَّما أَنْتَ مُفْتَرٍ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ - قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هُدىً وَ بُشْرى لِلْمُسْلِمِينَ
« 3 » در اين آيه به خوبى نشان مىدهد كه آيات نسخ مىشوند ؛ و جاى ديگر را عوض مىكنند ؛ و تبديل و تبدّل در آن صورت مىگيرد ؛ و معلوم است كه مراد آيات قرآن كريم است ؛ و چون معاندين مىگويند : اين تبديل و تغيير از جانب محمّد است نه از جانب خدا ؛ و او افترا زده است ؛ در آيهء بعد مىفرمايد : بگو اين آيات را چه ناسخ و چه منسوخ جبرائيل كه روح القدس است فروفرستاده است ؛ تا موجب دلگرمى دلهاى مؤمنان و موجب هدايت و بشارت براى مسلمان باشد .
و مرجع نسخ به تحديد زمان و امد مدّت حكم منسوخ است ؛ يعنى مدّ حكم سابق دائمى نبوده و تا زمان ورود حكم ناسخ بوده است ؛ و ابدا اشكال ندارد بلكه حتما
هامش
( 1 ) آيهء 75 از سوره 8 انفال : و كسانى كه ايمان آوردند بعد از آنكه مهاجرت كردند و مجاهدت نمودند با شما ، پس آنان از شما نيستند ؛ و صاحبان رحم بعضى از آنان به بعضى ديگر اولويّت دارند در كتاب خدا بدرستى كه خداوند بهر چيزى داناست .
( 2 ) آيهء 106 از سوره 2 بقره : ما آيهاى را نسخ نمىكنيم و برنمىداريم و يا به فراموشى نمىاندازيم مگر آنكه مثل آن را يا بهتر از آن را مىآوريم ؛ آيا اى پيامبر نمىدانى تو كه خداوند بر هر چيز تواناست .
( 3 ) آيهء 101 و 102 از سورهء 16 نحل : و چون ما آيهاى را بجاى آيهء ديگر تبديل كنيم - و خدا داناتر است به آنچه نازل مىكند - مىگويند اى پيغمبر تو افترا بستهاى و چنين دروغى را به خدا نسبت دادهاى ! بلكه اكثر آنها نمىدانند ؛ بگو روح القدس قرآن را بحقّ از جانب پروردگارت فرستاده است تا موجب ثبات دلهاى مؤمنان گردد و هدايت و بشارت براى مسلمين شود .