فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ
مىبينيم كه عين لفظ امر آمده و قرآن كريم آن را حكايت نموده است .
و از اين گذشته در خطابهاى الهيّه و مطالب قرآنيّه ، رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم عنوان آئينه و مرآت براى خطاب بجميع امّت ، و بلكه بجميع مردم جهانند ؛ و در حقيقت خطاب به مردم مىشود ؛ و مخاطب به خطابهاى قرآن خود مردم هستند ؛ منتهى از دريچه و آئينه نفس رسول الله كه به جهت سعه و گشايش تمام افراد امّت بلكه تمام افراد بشر را در زير پوشش علم و احاطهء وجوديّه و ادراكيّه خود گرفته است .
و آيهء مباركه :
وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ
« 1 » خوب حقيقت امر را روشن مىكند كه نفس رسول الله فقط روشنگر مطالب وحى آسمانى هستند كه به مردم نازل شده است .
تلميذ : آية الكرسى كه عنوان علم بالغلبه پيدا كرده است آيا مراد فقط همان يك آيه است كه به
وَ لا يَؤُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ
« 2 » ختم مىشود ؛ يا آنكه شامل دو آيهء دنبال اين آيه هم بوده و به
أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ
ختم مىگردد ؟ ! علّامه : به و هو العلىّ العظيم ختم مىشود ؛ و به همين جهت اين آيه را كه شامل لفظ كرسىّ است آية الكرسىّ نامند ؛ و آن فقرات ديگر جزء آية الكرسىّ نيست ؛ و در ادعيه و نمازهاى مستحبّه كه آية الكرسىّ يكبار يا بيشتر وارد شده است به همين مقدار اكتفا مىشود .
[ در تفسير آيهء قل كل يعمل على شاكلته ]
تلميذ :
وَ إِذا أَنْعَمْنا عَلَى الْإِنْسانِ أَعْرَضَ وَ نَأى بِجانِبِهِ وَ إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ كانَ يَؤُساً قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدى سَبِيلًا .
« 3 »
هامش
( 1 ) آيهء 44 از سوره 16 نحل : و ما ذكر را بسوى تو فروفرستاديم ، به جهت آنكه براى مردم روشن كنى و بيان كنى آنچه را كه بسوى آنان فروفرستاده شده است .
( 2 ) آيهء 255 از سوره بقره 2
( 3 ) آيه 84 و 85 از سوره 17 اسراء : و زمانى كه ما بر انسان نعمت بدهيم ( بواسطه غفلت و غرور ) از ما روى مىگرداند ؛ و پهلو تهى مىكند ؛ و زمانى كه شرّى به او برسد ، مأيوس و سر افكنده مىگردد ؛ اى پيامبر ! بگو : هريك از افراد بشر طبق شاكله و سازمان صورتبندى و سرشت خود عمل مىكنند ؛ پس پروردگار شما داناتر است به آن كسى كه راه خود را بهتر يافته است .