مقامات العلية في موجبات السعادة الأبدية ( خلاصه معراج السعادة وحلية المتقين ) ( فارسي ) — صفحة 81

زيرا كه كسى كه هيچ قوّه‌ى غضبيّه ندارد ، بى غيرت و خالى از حميّت است ؛ بلكه گفته شده است كه : چنين كسى خَر است . و امّا غضب مفرط ، از مهلكات عظيمه است ، و بسا باشد براى امرى جزيى خود را در مورد هلاكت ابديّه درآورد ، چون قتل نفس يا قطع عضو نمودن . و از اين جهت است كه گفته‌اند : « غضب جنونى است كه دَفعى عارض مىگردد » . و بسيار باشد كه شدّت غضب ، موجب مرگ مفاجات « 1 » شود . و در حديث نبوى صلى الله عليه و آله است كه « غضب ايمان را فاسد مىكند چنان كه سركه عسل را فاسد مىكند » . « 2 » و در حديث حضرت صادق عليه السلام است كه : « غضب : كليد هر بدى و شرّى است . « 3 » » و غير ذلك . و علاوه بر اين‌ها ، از براى غضب ، لوازم و آثارى چند است كه همه‌ى آن‌ها مهلك و قبيح است ، چون دشنام دادن و اظهار بدىِ مسلمين كردن و شماتتِ ايشان نمودن و سرّ ايشان فاش كردن و پرده‌ى ايشان را دريدن و سخريّه و استهزا به ايشان كردن ، بلكه بسا باشد كه حيوانات و جمادات را دشنام دهد و كاسه و كوزه‌ى خود را شكند و لباس خود را پاره كند و بر سر و صورت خود زند ، و غير اين‌ها از امورى كه از عُقلا البتّه صادر نمىگردد . و از جمله‌ى لوازم غضب ، آن است كه البتّه بعد از تسكين آن ، آدمى پشيمان و غمناك مىگردد و باعث دشمنى دوستان و شماتت و شادى دشمنان و سخريّه و استهزاى اراذل و اوباش و تألّم دل و تغيّر مزاج و بيمارى تن مىگردد . و عجب است از كسانى كه توهّم مىكنند كه شدّت غضب از مردانگى است ؛ با وجود اين كه افعالى كه از غضبناك سر مىزند ، افعال اطفال و ديوانگان است ، نه كردار عقلا و مردان ! و در حديث نبوى صلى الله عليه و آله است كه : « شجاع ، كسى است كه در حالت غضب ، خود را تواند نگاه داشت » . « 4 »