] صفت چهاردهم ، مراء « 4 » و جدال است . كه عبارت است از اعتراض بر سخن غير و اظهار نقص و خلل آن ، به قصد پست كردن آن شخص و اظهار زيركى خود بدون فايده‌ياخروى . و آن از اخلاق مذمومه است ، خواه در مسايل علميّه باشد يا غير آن ، اعتراض به حق باشد يا باطل . مگر آن كه متعلّق به مسايل دينيّه باشد و غرض فهمانيدن يا فهميدن حق بوده باشد ، كه در اين صورت ضرر ندارد و آن را مراء نگويند بلكه ارشاد و هدايت گويند . و علامت آن ، آن است كه مضايقه نداشته باشى كه مطلب حق از غير تو ظاهر شود ؛ به خلاف مراء كه اگر حق از او ظاهر شد بدحال مىشوى ، و خواهى آن چه تو مىگويى صحيح باشد . و اين صفت خبيثه باعث حِقد و حسد و هيجان غضب است . و در حديث نبوى صلى الله عليه و آله است كه : « حقيقت ايمان بنده كامل نمىشود مگر وقتى كه مراء و جدال را ترك كند ؛ اگر چه حق با او باشد » . « 1 » و شكّى نيست كه اين صفت مذمومه اگر قوّت گيرد ، كار به جايى رسد كه صاحب آن مثل سگ درنده متّصل ، راغب مىشود كه با هر كس درافتد ، و هميشه در پى آن است كه سخنى از كسى بشنود و در آن دخل و تصرّف كند و دنبال او گيرد و از آن لذّت يابد ، خصوصاً در مجمعى كه بعضى از ضعفاء العقول باشند كه آن شخص را به اين صفت خبيثه ستايش كنند و گويند فلانى ، جدلى يا حرّاف يا نطّاق بى بدلى است ، و كسى او را ملزم