از رحمت الهى دور است و ثلث عذاب قبر به واسطهى اين صفت است . و هر كه حقيقت اين صفت خبيثه را شناخت مىداند كه سخن چين ، بدترينِ مردمان و خبيثترين ايشان است ، و آفات كثيرهى اين صفت در كتب مبسوطه مذكور ، و حكايت فسادهاى آن عبد نمّام مشهور است ، و چه خوش گفته سعدى :
ميان دو كس جنگ چون آتش است * سخن چين بدبخت هيزم كش است « 2 » كنند اين و آن خوش دگر باره دلوى اندر ميان * كور بخت و خجلميان دو تن آتش افروختن
نه عقل است و خود در ميان سوختن « 3 »
و بر هر عاقلى لازم است كه بر سخن چين وقعى ننهد ، چه ، نَمّام فاسق است و خبر هر فاسقى مردود است بلكه او را نهى كند و از اين جهت او را دشمن داشته باشد . نقل است كه شخصى به ديدن يكى از حكما رفت و از غيرى سخنى نزد او نقل كرد . آن حكيم گفت : « مرا با برادرم بد كردى و دلِ فارغ مرا مشغول فكر ساختى و خود را كه نزد من امين بودى متّهم گردانيدى » . و بدترين انواع نمّامى سِعايت است يعنى سخن
چينى در نزد كسى كه از او بيم ضرر و اذيت و كشتن باشد ؛ مانند سلاطين و حكّام و رؤسا .
[
12 - افساد
] صفت دوازدهم ، افساد است ؛ كه اعمّ از نمّامى است و از اوصاف خبيثه است . و صاحب آن در مقام ضدّيت با خدا و رسول برآمده است ؛ چه ، بسيارى از قواعد شرعيهى مقرّره از حضور جمعه و جماعات و مصاحه و زيارت و آمد و شد و ضيافت و نهى از سوء ظن و غيبت ، همه از براى حصول دوستى و الفت ميان مردم است ، و اين
هامش
( 2 ) . سعدى ، بوستان ، باب هفتم در عامى تربيت ، حكايت 14 ، ص 14 .
( 3 ) . سعدى ، بوستان ، باب هفتم در عالم تربيت ، حكايت 15 » ، ص 357 .