خود را از عيوب مردم كور و كر و لال ساز . حافظ :
دو نصيحت كُنَمت بشنو و صد گنج ببر * از ره عيش درآ و به ره عيب مپوى « 2 »
[
10 - فاش كردن رازها
] صفت دهم ، فاش كردن رازهاست . و اين اعمّ است از اظهار عيوب . و در نزد عقل و شرع مذموم است و از خيانت محسوب مىشود .
[ نگاه دارى راز ]
و ضدّ آن كه نگاه دارى راز باشد ، از افعال محموده و نتيجهى قوّهى نفس است و پوشيدن رازِ خود نيز مشتمل بر فوايد كثيره است كه بر عاقل مخفى نيست .
گر آرام خواهى در اين آب و گِل * مگو تا توانى به كس راز دل
« پس رازى كه نهان خواهى ، با كسى در ميان منه اگر چه دوست مخلص باشد ، كه مر آن دوست را دوستان بسيارند ، و همچنين مسلسل » . دانايان گفتهاند : كُلُّ سِرّ جاوَزَ الاثنَينِ شاعَ ، يعنى : هر چه از ميان دو لب خارج شد شايع شد ، « مصلحت نيست كه از
پرده برون افتد راز » .
[
11 - نمّامى و سخن چينى
] صفت يازدهم ، نمّامى است ؛ يعنى سخن چينى به گفتن يا نوشتن يا رمز يا اشاره و اين رذلترين صفات خبيثه است . بلكه از كلام الهى مستفاد مىشود كه سخن چين ولد زنا است و از اخبار كثيره ظاهر مىشود كه سخن چين داخل بهشت نمىشود « 1 » . و
هامش
( 2 ) . حافظ ، ديوان اشعار ، غزليات ، شماره 476 ، 593 .
( 1 ) . ظاهرا در نقل و خلاصه سهوالقلم شده است ، زيرا در متن معراج السعاده ، آمده است : و حضرت پيغمبر فرمود كه هيچ سخن چين داخل بهشت نمىشود ، و از كلام خدا يعنى آيه 11 و 13 سوره قلم استفاده ديگرى كرده است مراجعه شود .