دانستى كه حدّ اعتدال قوّهى شهويّه صفت عفّت است ، كه منشأ جميع صفات كماليّهى متعلّقه به اين قوّهى است و دو طرف آن كه شَرَه و خُمود است جنس جميع رذايل متعلّقه به اين قوّهى است . و ما اول بيان اين دو جنس و ضدّ آنها را كه عفّت است مىكنيم و بعد به شرح صفات مندرجهى در ضمن آنها مىپردازيم . پس در اين مقام دو مطلب است .
مطلب اول : صفات خبيثهى متعلق به قوّهى شهويّه
] در بيان دو جنس صفات خبيثهى متعلّق به قوّهى شهويّه و ضدّ آنها است ؛ و در آن سه فصل است :
[
شَرَه
] فصل اول ، در بيان شَرَه كه طرف افراط قوّهى شهويّه است . و آن عبارت است از متابعت كردن شكم و فَرج و حرص بر اكل و جماع . و شكّى نيست كه اين صفت ، اعظم مهلكات است و از اين جهت است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمودهاند : « هر كه از شكم و زبان و فَرج خود محفوظ بماند ، از همهى بدىها محفوظ است » . « 1 » و نيز فرموده كه : « بيشتر چيزى كه امّت من به واسطهى آن داخل جهنّم خواهند شد شكم و فَرج است » . « 2 » و جناب صادق عليه السلام فرمودند كه : « هر گاه شكم سير شد طغيان مىكند » . « 3 » و بالجمله متابعت شكم و فرج هر دو موجب آفات كثيره است . امّا متابعت شكم ؛ پس شكّى در اين نيست كه بيشتر امراض از شكم پرستى حاصل مىشود .
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 66 ، ص 315 و احياءالعلوم ، ج 3 ، ص 109 .
( 2 ) . همان ، ج 66 ، ص 314 .
( 3 ) . اصول كافى ، ج 6 ، ص 269 .