كنيد ، و هر گاه متكبّرين را ببينيد بر ايشان تكبّر كنيد ؛ همانا اين باعث مذلّت و خوارى ايشان مىشود » . « 1 » [
16 - عصبيّت
] صفت شانزدهم ، عصبيّت است ؛ كه عبارت است از سعى نمودن در حمايت خود يا چيزى كه منسوب به اوست ، از دين و مال و قبيله و عشيره و اهل ولايت و اهل صنعت خود و امثال اينها . و آن بر دو قسم است ؛ زيرا كه آن چيزى كه حمايت آن مىكند ، يا چيزى است كه حمايت آن لازم و شرعاً مستحسن است و در حمايت آن نيز از حقّ و انصاف تجاوز نمىكند ، اين قسم ممدوح و از صفات پسنديده است و آن را غيرت مىگويند و الّا عصبيّت است و مذموم است و متعلّق به قوّهى غضبيّه مىباشد . و وارد شده كه : « هر كه به قدر حبّهى خَردلى عصبيّت در دل او باشد خدا در روز قيامت او را با اعراب جاهليّت بر خواهد انگيخت » . « 2 » [
17 - كتمان حق
] صفت هفدهم ، كتمان حق و منحرف شدن از آن است . و باعث اين يا عصبيّت است يا جُبن ، و گاه باشد كه سبب آن طمع باشد . و در هر حال اين صفت از رذايل و متعلّق به قوّهى غضبيّه است ؛ يا از جانب افراط يا از طرف تفريط . و در ضمنِ اين صفت خبيثه ، صفات خباثت بسيار است ؛ چون كتمان شهادت ، و شهادت ناحق دادن ، و تصديق اهل باطل نمودن و تكذيب حق را كردن . و هلاكت آدمى به سبب هر يك از اينها ظاهر و از بيان مستغنى است . پس بر هر مسلمى محافظت خود را از آنها لازم
هامش
( 1 ) . المحجّة البيضا ، ج 6 ، ص 346 و احياء العلوم ، ج 3 ، ص 341 .
( 2 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 308 .