تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بررسى و داورى در مسائل اختلافى ميان دو فيلسوف اسلامى خواجه نصير طوسى و امام فخر رازى ( فارسى ) — صفحة 7

مساهمون:

ص٧
ضمنا اراء خاصه و نظرات متناقض هريك نيز مورد توجه قرار گرفته كه به پارهء از آنها اشاره مىشود .

آراء خاصهء فخر رازى :

1 - دلالت التزام از دلالات معتبر در منطق نيست ( صفحهء 24 ) . 2 - لازم نيست حد مركب از تمام مقومات باشد و نيز لازم نيست كه حد مركب از جنس و فصل فقط باشد ( صفحه 29 ) . 3 - قضيه‌اى كه محمول آن « فعل » يا « اسم مشتق » باشد ، جهت مطابقهء لفظ با معنى ، به رابطهء اضافى نياز ندارد ( صفحه 41 ) . 4 - در قضيهء « معدولة المحمول » ، حكم ايجابى محال است و نيز آنچه مىگويند كه ممكن است سالبه به انتقاء موضوع باشد درست نيست ( صفحه 36 ) . 5 - شروط متناقضين منحصر است در وحدت موضوع و محمول ( صفحه 43 ) . 6 - در عكس مستوى قيد « كليت » - كل محمول موضوع و كل موضوع محمول - لازم است ( صفحهء 46 ) . 7 - تكرار حد وسط ، شرط انتاج قياس نيست ( صفحه 50 ) . 8 - تقدم علّى را منكر است و مىگويد آنچه در كلام بو على آمده كه « وجود ، اول براى علت حاصل است بعد براى معلول » ، كلامى است مجازى ، و اگر مراد بو على تاثير علت باشد ديگر بر مفهوم تقدم دلالتى ندارد و . . . ( ص 183 ) . 9 - قاعده « الواحد » درست نيست ، بر دليل اثبات اين قاعده اعتراض وارد مىكند ( صفحه 217 ) . 10 - عليت عقل فعال را بر صورت جسميه انكار مىنمايد ( ص 210 و 211 ) . 11 - اعتقاد به اصالت ماهيت درست است و مىگويد ماهيت حق تعالى موثر در وجود او است به اين عبارت « . . . انا ندّعى ان الموثر فى وجود الله تعالى هو نفس ماهيته فقط . . . » ( ص 229 ) . 12 - جعل وجود و ماهيت باهم صحيح است . پس از آنكه براى هريك از قول به تاثير علت ، در وجود فقط يا در ماهيت فقط يا در اتصاف ، تالى فاسدى ذكر مىكند و نتيجه مىگيرد كه تاثير علت ، در وجود و در ماهيت است باهم و از اين راه ثابت مىكند باطل بودن قاعده « الواحد » را ، به اين عبارت « و الذى يدل على انه ليس تاثير العله فى الوجود فقط بل و فى الماهيه ايضا ، ان الوجودات » . . . ( صفحه 211 ) .
بررسى و داورى در مسائل اختلافى ميان دو فيلسوف اسلامى خواجه نصير طوسى و امام فخر رازى ( فارسى ) — صفحة 7 | سيد حسن حسنى