ممكنة دلّ السّمع على ثبوتها ، فيجب التّصديق بها . « 1 » يعنى احوال قيامت از ميزان و صراط و حساب و نظاير كتب / * الف / 261 / از امور ممكنهاند ، و بتحقيق كه اخبار كرده است خداى - تعالى - به وقوع اينها ، پس واجب است تصديق به اينها .
ليكن اختلاف نمودهاند در كيفيّت ميزان ، شيوخ معتزله گفتهاند كه ميزان حقيقة همين ميزان است و اعمال خير و شرّ عباد در آن وزن مىشود از جهت آن كه در قرآن لفظ ميزان واقع شده و اصل حقيقت است . و جماعتى از بصريين و آخرون از بغداديّين گفتهاند كه ميزان عدالت است و حقيقة ميزان نيست .
و امّا صراط ، پس بعضى گفتهاند كه در آخرت دو طريق است ، يكى : در جنّت كه مهتدين از آن راه به بهشت داخل مىشوند ، و ديگرى : در نار جهت دخول اهل نار است . و بعضى گفتهاند طريق واحد است در فوق جهنّم ، تكليف كرده مىشوند جميع ناس مرور بر آن را ، و مىباشد اين صراط باريكتر از مو و تندتر از شمشير ، پس اهل جنّت مىگذرند بر بالاى آن بدون خوف و غم و كفّار مرور مىكنند از آنجا با عقوبت و خوف . پس هرگاه واحد از اهل نار مىرسد بر محلّ خود در نار ساقط مىشود در جهنّم .
قال : : و السّمع دلّ على انّ الجنّة و النّار مخلوقتان الآن و المعارضات متأوّلة . « 2 »
هامش
( 1 ) . كشف المراد / 425 . م : دالّ السمع
( 2 ) . كشف المراد / 446