الْآخِرَةِ أَعْمى وَ أَضَلُّ سَبِيلًا )
« 1 » [ ب - 352 ] و اينجا اعمى يعنى اعمايند از راه بهشت .
مسألهء رابع عشر در عذاب قبر و ميزان و صراط است .
قال : : و عذاب القبر واقع لامكانه و تواتر السّمع بوقوعه . « 2 » يعنى عذاب قبر واقع است از جهت آن كه ممكن است عقلا و متواتر است دلايل سمعيّه بر وقوع آن . و علّامه - رحمه اللّه - گفته كه منقول است از ضرار كه او انكار عذاب قبر مىنمود و اجماع بر خلاف آن است .
و استدلال نموده مصنّف - رحمه اللّه - بر امكانش عقلا از جهت آن كه استبعاد ندارد در تعجيل نمودن عقاب را در دار تكليف كه دنياست بر وجهى كه معذّب صاحب حيات و مكلّف باشد ، مثل قطع يد سارق در دنيا كه در قرآن وارد است :
( فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُما جَزاءً بِما كَسَبا )
« 3 » و در قطّاع طريق واقع است :
( ذلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيا )
« 4 » و قال - تعالى - :
( وَ نَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ أَنْ يُصِيبَكُمُ اللَّهُ بِعَذابٍ مِنْ عِنْدِهِ )
« 5 » و حكايت نموده خداى - تعالى - در كتاب خود اهلاك جمعى را كه كافر شده بودند . پس معلوم شد از اين امور كه عقاب در دنيا امر ممكنيست و خدا قدرت بر هر ممكنى دارد ؛ و در حقّ قوم نوح واقع
هامش
( 1 ) . اسراء / 72
( 2 ) . كشف المراد / 414
( 3 ) . مائده / 38
( 4 ) . مائده / 33
( 5 ) . توبه / 52