قال : : و يشترط فى استحقاق الثّواب كون الفعل أو الاخلال به شاقّا ، لا رفع الندم على فعله ، و لا انتفاء النفع العاجل اذا فعل للوجه .
يعنى شرط در استحقاق ثواب مشقّت است و بدون مشقّت منتفى مىشود استحقاق ثواب ، پس بايد فعل مكلّف به شاقّ باشد از واجب و مندوب ، و اخلال به قبيح نيز شاقّ باشد تا ثواب متحقّق شود ، مثل آن كه ترك خمر مر او بايد شاقّ باشد « 1 » .
و شرط نيست در استحقاق ثواب در فعل طاعت رفع ندامت « 2 » و نفى پشيمانى از فعل طاعت ، از جهت آن كه در حال فعل طاعت ممتنع است ندامت از فاعل در فعل طاعت كه پشيمانى با آن كه در گردن آن باشد جمع نمىشود « 3 » ، پس فايده در شرط نمودن رفع ندامت نيست چنانچه مصنّف - رحمه اللّه - گفت : « لا رفع النّدم » ، يعنى پشيمانى « 4 » . بلى رفع ندم شرط است در بقاء استحقاق ثواب .
و ايضا شرط نيست در استحقاق ثواب انتفاء نفع عاجل ، يعنى هرگاه مكلّف امرى « 5 » را موافق وجه وجوب و ندب كه از آيه و حديث مخرج شده به عمل آرد ، يا از جهت وجوب و ندب به عمل آرد ، نمىبايد كه بالفعل منتفع نشود .
و ملّا محمود نيريزى « 6 » - رحمه اللّه - در شرح خود كلام مصنّف - رحمه اللّه - را كه « فعل للوجه » فرموده تفسير كرده است : « أى لوجه
هامش
( 1 ) . م ، الف : - مثل آن كه . . . باشد
( 2 ) . اخ : + از عبادت
( 3 ) . م ، الف : - كه پشيمانى . . . نمىشود
( 4 ) . م ، الف : - يعنى پشيمانى
( 5 ) . م : امررى
( 6 ) . نسخهها : نيرزى