و ثالث : آن كه مراد از « ولى » در اين آيه بعض مؤمنين است از جهت آن كه موصوف به اوصافيست كه مختصّ بعض مؤمنين است ، و الّا پس اگر عام باشد ولى و متولّى عليه در اين صورت متحد مىشود و همهء مؤمنين با همچنين خواهند بود ، و هرگاه اين مقدّمات معلوم شد پس مراد به اين آيه على - عليه السّلام - است از جهت آن كه چون « 1 » اجماع نمودهاند بر « 2 » تخصيص آيه به بعض مؤمنين ، و « 3 » كسى را « 4 » شكّ نيست كه حكم مختصّ على - عليه السّلام - است ؛ زيرا كه خاتمهء آيه كه ركوع است از احوال آن حضرت - عليه السّلام - بوده و خلاف در اين نيست ، چنانچه خاصّه و عامّه از سدّى و مجاهد و حسن بصرى و اعمش و عتبه بن ابى حكيم و غالب بن عبد اللّه و قيس بن الرّبيع و عبايه « 5 » بن ربعى و ابن عبّاس نقل نمودهاند . « 6 » و در جامع الاصول از صحيح نسائى « 7 » وارد شده كه آيه در باب حضرت امير - عليه السّلام - است و در تفسير ثعلبى « 8 » نيز ايراد شده كه آيه در شأن آن حضرت - عليه السّلام - نزول يافته .
و اگر گويند : آيه لفظ جمع دارد چگونه مخصوص يك كس مىتواند بود ؟
جواب آن است كه : در عرف عرب اطلاق جمع بر واحد شايع
هامش
( 1 ) . م ، الف : - چون
( 2 ) . م ، الف : بنا بر
( 3 ) . ن : - و
( 4 ) . م ، الف : - كسى را
( 5 ) . م : عتابه
( 6 ) . شواهد التنزيل / 161 - 165
( 7 ) . ر كه : فضائل الخمسة ج 1 / 365 به نقل از خصائص نسائى .
( 8 ) . چاپ نشده ، بنگريد : تذكرة الخواص / 18 به نقل از ثعلبى .