حدّ تواتر رسيده ، مثل آنچه روايت نموده جابر بن عبد اللّه انصارى چنان كه در شرح تجريد حاج محمود وارد است : « رواه جابر بن عبد اللّه الانصارى قال : قال رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله - علىّ بن ابى طالب اقدم امّتى سلما ، و اكثرهم علما ، و اصحّهم دينا ، و افضلهم يقينا ، و احلمهم حلما ، و اسمحهم كفا ، و اشجعهم قلبا ، و هو الامام و الخليفة بعدى » « 1 » . يعنى حضرت رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله - فرمود : علىّ بن ابى طالب - عليه السّلام - اقدم امّت من است به حسب اسلام ، و اكثر ايشان است در علم ، و اصحّ ايشان است در دين ، و افضل ايشان است در يقين ، و حاكمتر « 2 » - يا حلمدارتر - ايشان است در حكم يا حلم واقعى نفس الامرى بدون اغراض دنيوى ، و صاحب سخاوتتر و همّتدارتر ايشان است در يد . و شجاعتر ايشان است در قلب ، و او امام و خليفه است بعد از من . و مثل حديث غدير خم كه من بعد مذكور خواهد شد .
و اهل سنّت در مقابل اين نصوص از عناد سخنهاى بىصورت دارند ، از آن جمله اين است كه امر خلافت حضرت امير - عليه السّلام - به محضر ناس كه معيّن باشد به او متواتر نيست ، پس بنا بر اين باعث حجّت نمىشود ، و اگر به محضر چنينى متحقّق شده بود محلّ اين خلاف نمىبود ، و مثل ساير متواترات مىشد ، و عدم لازم ، مستلزم عدم ملزوم است . [ الف - 292 ]
و گفتهاند مخالفين نيز كه نصّ رسول - صلّى اللّه عليه و آله - بر
هامش
( 1 ) . بنگريد : احقاق الحقّ ، ج 4 / 234 و ج 15 / 410
( 2 ) . مصنّف لفظ « حلم » و اسم تفضيل آن را « حكم » قراءت نموده كه اصحّ است