/ * ب / 187 / حسن تكليف در حقّ كافر . و دليل بر آن اين است كه علّت در حسن [ ب - 253 ] تكليف تعريض ثواب است ، يعنى كسى را در معرض ثواب در آوردن به عنوان لزوم . و « تعريضى » سخن سربسته و ملزوم گفتن و لازم خواستن را نيز مىگويند . و اين حكم به عنوان عموم در حقّ مؤمن و كافر است و تكليف در هر دو حسن است .
قال : : و ضرر الكافر فى اختياره . « 1 » اين جواب از سؤال مقدّرى است . و تقريرش اين است كه تكليف كافر ضرر محض است بر او و هيچ مصلحتى در اين نيست ، پس حسن نيست و عموم ندارد . و بيان مقدّمه اولى اين است كه : تكيف نوع مشقّتيست در عاجل ، و حاصل است عقاب به تركش در اجل و اين ضرر عظيم است ، پس منتفيست مصلحت در آن از جهت آن كه ثوابى در آن نيست پس قبيح است قطعا .
و جواب اين است كه : تكليف نفسش نيست ضرر و الّا بايست جهت مؤمن نيز باشد ، و نيست از جهت اين تكليف ضررى ، بلكه ضرر از جهت سوء اختيار نمودن كافر و عدم اطاعت او است .
قال : : و هو مفسدة لا من حيث التّكليف بخلاف ما شرطناه . « 2 » يعنى اختيار كافر كفر را مفسده نموده نه اصل تكليف ، به خلاف آنچه شرط سابق نموديم كه بايد تكليف خودش مضرّ نباشد . و
هامش
( 1 ) . كشف المراد / 323 : من
( 2 ) . كشف المراد / 324