حركت أينى كند بعضى گفتهاند [ ب - 196 ] كه مجموع عين اجزاست هرگاه اجزا حركت أينى كند ، مجموع ايضا كرده خواهند بود حركت أينى . و جواب اين است كه حكم كلّ و جزء يكى نيست .
قال : و تعرض لها وحدة باعتبار وحدة المقدار و المحل و القابل . « 1 »
حركت بعضىاش واحد است به عدد و بعضىاش كثير است . امّا حركت واحده حركت متّصله است از مبدأ مسافت تا منتهاى آن ، و بيان شد سابق تعلّق حركت به امور ستّه . و مقتضى وحدت حركت سه امر است فقط :
اوّل : وحدت موضوع - يعنى محلّ « 2 » - ، و اين امر ضرورى است در وحدت كلّ عرض ، از جهت آن كه محال است / * الف / 151 / قيام عرض واحد در دو محلّ ، و به اين اشاره نموده مصنّف - رحمه اللّه - كه گفته است : « و المحل » . و علّامه در شرح آنچه در وسط نقل كرده ماتن آن را صدر نموده است ، چنانچه گفته : « و المحلّ » كه اوّل « محل » را بيان « 3 » نموده ، ديگر بعد از آن مقدار را « 4 » و آخر قابل ، كه نحوى از لفّ و نشر مشوّش شده نسبت به متن .
ثانى : وحدت زمان است - كه مقدار باشد « 5 » - و آن نيز همچنين شرط « 6 » است ، از جهت آن كه محال است اعاده معدوم بعينه ، يعنى
هامش
( 1 ) . كشف المراد / 268
( 2 ) . م ، الف : - يعنى محل
( 3 ) . م : - بيان
( 4 ) . م : مدار آن مقدارا
( 5 ) . م ، الف : - كه مقدار باشد
( 6 ) . م ، الف : - شرط