صفتند ، پس مضاف در اعيان موجودند . بعد از اين بايد دانست كه اگر در مضاف ماهيّتى غير اين معنى موجود باشد پس اين معنى را بايد كه مجرّد كنيم از غيرش ، و اين معنى بعينه معنى قياس به غير است حقيقة و بالذّات ، و غير اين معنى بتحقيق مقول است قياس به غير ، به سبب اين معنى كه مضاف حقيقيست و فى نفسه مضاف است . پس در مضاف حقيقى نيست شيئى كه به سبب آن اين اضافه ، اضافه باشد بلكه آن مضاف بذاته است نه به اضافه اخرى . و در اين صورت منتهى مىشود اضافات .
و مير سيّد شريف حاشيه در اين مقام به اين نحو نوشته كه : « و حاصل الاعتراض أنّ زيدا مثلا يحتاج فى كونه مضافا الى ابوّة العارضة له ، و أمّا الابوّة فلا تحتاج فى كونها مضافة الى اضافة اخرى عارضة لها ، بل مضافة بذاتها ، فلا تسلسل [ الف - 187 ] الاضافات » .
و امّا نبودن اين معنى كه مضاف بذاته است در اين / * الف / 144 / موضع ، پس از براى آن وجود ديگر است كه حمل مىشود بر محمول ، و حمل شدن آن نيز اضافه ديگر است ، مثلا وجود ابوّت در آب امر زايد بر ذات اب است پس اين وجود اضافه بودن ابوّت در اب امرى است مضاف ايضا .
پس بدان « 1 » كه مىباشد اين عارضى از مضاف كه لازم مضاف است از جهت آن كه اضافه صفتيست كه حمل مىشود بر موصوف ، پس لازم آن است وجود اضافهء ديگر . و هر واحد از اين دو مضاف مضافند
هامش
( 1 ) . م : + پس بدان