مطلوب اشاره نموده به انتفاء وجوب سمعى كه آن ضدّ مطلوب است ، از جهت آن كه مطلوب وجوب عقليست و ضدّ آن وجوب سمعى است .
و قول او كه گفته : « على تقدير ثبوته » ، يعنى اگر فرض كرده شود كه وجوب سمعى باشد واجب نخواهد بود .
و ضمير « به » متن در « كان التّكليف به » راجع به نظر است .
و علّامه - رحمه اللّه تعالى - فرموده در شرح خود بعد از ذكر اين مضمون كه شرح شد كه اين است آنچه ما فهميدهايم از كلام مصنّف - رحمه [ اللّه ] - در اين موضع .
و امّا اشعريّه كه حكم به وجوب نظر به سبب سمع نمودهاند پس حجّت گفتهاند به دو وجه :
اوّل : به قول خداى تعالى - كه فرموده
وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا
« 1 » كه نفى تعذيب بدون بعثت نموده ، پس نمىباشد نظر واجب قبل از اين بعثت .
دويم : از جهت آن كه اگر نظر واجب باشد به عقل البتّه وجوب نظر يا از براى فايده عاجله است و واقع خلاف است زيرا كه آن فايده « 2 » آجله است ، يا فايدهء عاجله « 3 » است و حصول آن فايدهء عاجله به سمع « 4 » بدون نظر ممكن است ، « 5 » پس توسّط نظر عبث است . و همچنين
هامش
( 1 ) . اسراء / 15
( 2 ) . م ، الف : - آن فايده
( 3 ) . م ، الف : آجله
( 4 ) . م ، الف : - عاجله به سمع
( 5 ) . كشف المراد : الثانى لو وجب النظر فاما لفائدة عاجلة و الواقع مقابلها أو آجلة و حصولها -