هى متوسّطه « 1 » بين طرفى النقيض » يعنى آن واسطه ميان وجود و عدم است ، از جهت / * الف / 121 / آن كه رجحان هميشه زياد مىشود در احد طرفين . تا منتهى مىشود به سوى يكى از اينها . پس اين رجحان فاعل كه قابل شدّت و ضعف است ، و متوسّط است ميان وجود و عدم كيفيّت استعداديّهاى است كه طرفين آن وجود و عدم شده . و اين رجحان اگر در جانب فعل است پس آن لا « 2 » قوّت است ، و اگر جانب انفعال است پس آن لا « 3 » قوّت است .
و « 4 » در شرح حاج محمود و اصفهانى واقع است كه استعداد شديد اگر امرى را در انفعال است از قبيل ممراضيّت و لين ، اين لا قوه است ؛ و اگر استعداد شديد در عدم انفعال است مثل صحّت داشتن و صلابت اين قوت است .
مسألهء يازدهم در بحث از كيفيّات « 5 » نفسانيّه است
قال : و النّفسانية حال أو ملكة . « 6 »
اين قسم سيّم از اقسام كيف است ، و اين قسم كيفيّات نفسانيّه است . و ما مىخواهيم از اين كيفيّات نفسانيّه آنچه مختصّ به ذوات انفس باشد ، و اين دو قسم است ،
هامش
( 1 ) . نسخهها : متوسط
( 2 ) . م : - لا
( 3 ) . م : - لا
( 4 ) . در نسخه م عبارت « و در شرح . . . اين قوة است » بعد از مسأله يازدهم قرار دارد .
( 5 ) . [ ب - 157 ]
( 6 ) . كشف المراد / 225