گردد نيز كه هر يك به چه نحو اين مطلب را تقرير نمودهاند .
مسألهء سادسه در بحث از مبصرات است
قال : و منها أوايل المبصرات و هى اللون و الضّوء . « 1 »
از جملهء كيفيّات محسوسه مبصرات است . و تنبيه نموده مصنّف - رحمه اللّه - به قول خود كه گفته : « اوايل المبصرات » بر اين كه از جمله مبصرات چيزى است كه شامل آن است ، و فرو « 2 » مىگيرد آن را حسّ بصرى اوّلا و بالذّات ، و آن چيزى است كه در اينجا ذكر آن نموده ، و گفته « اللّون و الضّوء »
و بعضى چيز چندند كه شامل و ملتفت آن مىشود حس بصرى به واسطه غير ، مثل غير لون و ضوء از مبصرات ، از جهت آن كه بصر ادراك به واسطه ضوء و لون مىكند ساير مبصرات را ، و اين مثل چيزى است كه سابق در اوّل مبحث گفت : « و منها أوايل الملموسات » كه در آن تنبيه نموده بر آن كه كيفيّات چند هست كه ادراك مىشود به لمس به واسطهء غيرش .
قال : لكلّ واحد طرفان . « 3 »
يعنى از براى كلّ واحد از لون و ضوء دو طرف است ، پس در لون سواد و بياض است ، و در ضوء هم دو طرف است ، يعنى نورى است
هامش
( 1 ) . كشف المراد / 217
( 2 ) . م : فرق
( 3 ) . كشف المراد / 217 : لكل منهما