ممكنست كه « لا غير » به اين معنى باشد كه محتاج است به محل بدون شرطى : « اى يفتقر اى محل بلا غير » ، چنانچه در متن بعد از اين گفته كه بعضى از اشيا در اعتماد موقوف به شرط است .
قال : و هو مقدور لنا . « 1 »
رفتهاند متكلّمون به اين كه اعتماد مقدور ماست [ ب - 150 ] از جهت آن كه واقع مىشود به حسب خواهش ما ، و منتفى مىشود به حسب عدم خواهش ما پس از ما صادر مىشود .
قال : تتولّد عنه اشياء بعضها لذاته من غير شرط ، و بعضها لا لذاته . « 2 »
يعنى اعتماد متولّد مىشود از آن چند چيز ، بعضىاش متولّد است از آن بالذّات ، يعنى بدون واسطه شيئى « 3 » ، و بعضى متولّد است از آن بالذّات به واسطهء شيئى ، پس آنچه متولّد مىشود از آن بالذّات بىواسطه شيئى گاه متولّد مىشود بالذّات بدون توقّف بر چيزى و شرطى ، و گاه متولّد مىشود به شرطى پس اين سه قسم شد :
اوّل : آنچه متولّد مىشود از آن لذاته . بدون واسطه و شرطى مثل اكوان اربعه كه حركت و سكون و اجتماع و افتراق است كه اينها متولّد مىشوند از اعتماد بدون واسطه و شرطى .
و ثانى : چيزى است كه متولّد از آن مىشود چيزى بالذّات ليكن به شرط امرى مثل اصوات كه متولّد مىشود از اعتماد بدون واسطه ،
هامش
( 1 ) . كشف المراد / 216
( 2 ) . كشف المراد / 216
( 3 ) . نسخهها : شىء . و همچنين ساير موارد بعد