[ فصل پنجم در اعراض است ]
قال :
و الفصل الخامس فى الاعراض و تنحصر فى تسعة « 1 »
چون فارغ شد مصنّف - رحمه اللّه - از بحث از جواهر شروع نمود در بحث از اعراض . و در اين بحث مسائل است
مسألهء اولى آن كه اعراض منحصر است در « 2 » نه تا
اين است مذهب اكثر اوايل از جهت آن كه ايشان تقسيم نمودهاند موجود را به واجب الوجود و ممكن الوجود ، و واجب الوجود خداى - تعالى - است تنها نه غير آن ، و اين ممكن يا غنيست از موضوع و آن جوهر است ، و يا محتاج است به موضوع و آن عرض است . و اعراض نه تا است . و اكثر شرّاح ضمير مستتر منحصر را به حسب تقدير راجع نمودهاند به اجناس عاليه ، نه به اعراض و احتمال دارد كه راجع به فصل باشد تا مبحث ، يعنى اين فصل منحصر است در بيان نه امر « 3 » ، يا
هامش
( 1 ) . كشف المراد / 203 . نسخهها : منحصر
( 2 ) . م : دو
( 3 ) . كذا