اشدّ و اسرع باشد در حركت .
جواب گفته مصنّف - رحمه اللّه - در شرح اشارات « 1 » از اين به اين كه :
مراد از قوّت قوّتيست كه غير متناهى باشد به حسب مدّت ، يا به حسب عدد ، يا به حسب شدّت ، كه ترديد ميان اين سه امر باشد . پس شامل آنچه فرض شدّت مفروضه بوده در اين مقام شده ، پس به طريق مذكور تفاوت در ترديد منظور داشته و تناهى بدون شدّت لازم مىآيد .
و در اين جواب نظرى هست كه اخذ قوّت به حسب مدّت يا عدد منافى وقوع تفاوت صغير و كبير در شدّت نيست ، پس اخذ قوّت به اعتبارين منافى تفاوت به اعتبار ثالث نيست . اين است مفاد كلام علّامه - رحمه اللّه - در شرحش .
ليكن اين كلام كه در شرح گذشت كه شدّت اگر غير متناهى باشد در غير زمان خواهد بود ؛ تمام در اينجا الى آخر جارى است . و در حاشيهء مير سيّد شريف واقع است كه : « من الجائز أن يتحرّك الأصغر دائما ، و يكون كلّ واحد من الزائد و النّاقص غير متناه كمعلومات اللّه و مقدوراته » . و در تحصيل بهمنيار واقع است كه : « حركت اگر متناهى باشد در شدّت كه بعد از آن شدّت ديگر تصوّر نشود ، خواهد بود متناهى . » و اين خلاف فرض است ، و اگر در شدّت تمام نيست بعد از اين اشدّى خواهد بود ، پس غير متناهى در شدّت نيست ، و اين حرف جارى است اگر غير متناهى در شدّت تنها فرض شود .
هامش
( 1 ) . شرح الاشارات ج 3 / 196 . نيز بنگريد : كشف المراد / 126