بر حرف زاء
( 1 ) في الناس قوما يرون الغدر شميهم « سمهم » * و منهم كاذبا في القول همازا
ف امر است از وفى يفى و الناس مبتداست و يرون خبر او ، و قوما مفعول يرون و الغدر مبتداست و شميهم « سمهم » خبر او ، و اين جمله قائم مقام مفعول دوم است ، و من امر است و هم مفعول و كاذبا شايد كه بجاى مصدر واقع شده باشد و شايد كه حال بود اى اكذبهم في حال الكذب .
( 2 ) زيدا اذا خاننا بعدا لهمته * بالشر اكبرهم من خانه جاز
تقدير چنين است ما اكبرهم جاز زيدا با لشر اذا خاننا بعد الهمته ، و من خانه بدل باشد از ضمير مجرور متصل بهمته .
بر حرف سين
( 1 ) لنا حارسا موجعا ذو حبال * و اعور ليلى اذا نام حارسا
حبال مبنى است همچو خدام « حذام » و اعور لا ينصرفست و مجرور است بواورب و حارسا حال است از ضمير نام .
( 2 ) عليك سلام اللّه ان قيل ازمعوا * على البين انى هالك بالوساوسا
سلام اللّه شايد كه تثنيه باشد و شايد كه منصوب باشد باغرا اى اعتمد و الزم باسلامه و شايد كه منصوب باشد باقسم او احلف ، و بالوساوسا شايد كه بى الوساوسا باشد ، و شايد كه بل وساوسا باشد ، و بل أمر بود از وبل يبل و بالا ، و بر تقدير اول منصوب باشد با غرا اى اقصد او اعتمد الوساوسا ، و بر تقدير ثانى مفعول بل باشد و معنى چنين بود كه امطر وساوس
بر حرف شين
( 1 ) و قلنا ما ندى وحش فقالوا * متى لم يظهر الصحرا وحوش
ماندى صله موصول مبتداست و وحش خبر او ، و واو در وحوش دوم بدل است از همزه صحرا ، وحوش امر باشد از حاش الصيد يحوشه ، و الصحرا فاعل يظهر باشد از ظهيرة اى متى لم يشتد حرها ظهرا فحوشوا الصيد