تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — صفحة 530

مساهمون:

ص٥٣٠
سوم آنكه تا تواند از الفاظ مجمل و مشترك احتراز نمايد . چهارم آنكه از عبارات غريبه غير مستعمله اجتناب نمايد . پنجم آن كه چون خصم سر شغب دارد التفات به دو نكند چه بحث با او منجح نيايد . ششم با خصم زبون در محافل مناظره نكند كه اگر برو غالب آيد سهل بود و اگر مغلوب شود انفعال او صعب باشد . هفتم آنكه از خصم مهيب محترم احتراز نمايد زيرا كه احتشام و هيبت او قوت نظر وحدت خاطر را فاتر گرداند . هشتم آن كه خصمرا به چشم حقارت ننگردد چه تواند بود كه بواسطه استحقار و تساهل چيزى ازو صادر شود كه خصم برو چيره گردد . نهم آن كه در بحث حلم نمايد و از غلبه بافراط و غضب و ضحك و ايذا من كل الوجوه احتراز كند چه اين خصلتهاء ذميم و افعال نكوهيده كار آن كس بود كه از تقرير مقاله خود عاجز آيد پس خواهد كه عجز و جهل خود را بانواع سفاهت بپوشاند . دهم آن كه تا سخن خصم تمام فهم نكند در جواب خوض ننمايد و اگر در ابتدا باستفهام احتياج افتد از آن احتراز نكند چه ده بار استعادت چندان عيب ندارد كه در سخن نامعلوم خوض كردن . يازدهم آن كه چون خواهد كه بر سخن خصم اعتراض كند آن سخن را اعاده كند و از حشو و زياده منقح گرداند و بعد از آن ايراد كند . دوازدهم آن كه سخنى كه از مقصود خارج بود در ميان نيارد چه در بحث خبط واقعشود و يك مجلس احتمال آن بحث نكند . سيزدهم آن كه سؤال از امورى كه بحسب اصطلاح يا لغت مشهور باشد نكند چنان كه گويد ما الزكوة ما الوجوب ما الحلى چو سؤال از امثال اين‌ها دلالت كند بر جهل و عجز او و نيز اگر بامثال اين مجال دهند بحث منقطع نشود .
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — صفحة 530 | أبو الحسن الشعراني / شمس الدين محمد بن محمود آملي