و ليتسبّبوا إلى رزقه ، و يسرحوا في أرضه ، طلبا لما فيه نيل العاجل من دنياهم ، و درك الآجل في أخراهم . « 1 »
( 1 ) امام سجّاد « ع » : سپاس خداى را كه شب و روز را با قدرت خويش بيافريد . . . چنان كه هر يك از آن دو به جاى يك ديگر مىآيند و مىروند . و اين چگونگى تقديرى است از جانب خداوند براى بندگان ، كه بدين گونه به آنان خوراك مىرساند و آنان را مىپروراند . پس شب را براى آن آفريد تا مردمان از تلاشهاى خسته كننده و جنب و جوشهاى دشوار بياسايند ، و آن را پوششى قرار داد تا از آسايش و خواب آن برخوردار شوند ، و در آن تجديد قوا كنند ، و به لذّت و خواست دل دسترس يابند . و روز را براى ايشان قابل ديدن ( و روشن ) ساخت ، تا به جستجوى نعمت او بپردازند ، و راه « نان درآوردن » را پيدا كنند ، و به دنبال سامان دادن به امور خود بروند ، و آنچه را در اين دنيا به آن نياز دارند ، و آنچه در آن دنيا به كارشان خواهد آمد ، بطلبند . 5
الإمام الصّادق « ع » : اعتبر يا مفضّل ! بأشياء خلقت لمآرب الإنسان ، و ما فيها من التّدبير ، فإنّه خلق له الحبّ لطعامه ، و كلَّف طحنه و عجنه و خبزه . و خلق له الوبر لكسوته ، فكلَّف ندفه و غزله و نسجه . و خلق له الشّجر فكلَّف غرسها و سقيها و القيام عليها . و خلقت له العقاقير لأدويته ، فكلَّف لقطها و خلطها و صنعها . و كذلك تجد ساير الأشياء على هذا المثال . فانظر ! كيف كفي الخلقة الَّتي لم يكن عنده فيها حيلة ، و ترك عليه في كلّ شيء من الأشياء موضع عمل و حركة لما له في ذلك من الصّلاح ، لأنّه لو كفي هذا كلَّه ، حتّى لا يكون له
هامش
« 1 » . « صحيفهء سجاديّه » / 68 - 69 ( دعاى 6 ) .