تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منافع حيوان ( فارسى ) — صفحة 158

مساهمون:

ص١٥٨
شيرمايه كه اندر شير كنند بسته شود . و جمندهء زمينى جايگاهى تاريك خواهند كه نظر ندارند و از قوّت شم قوت حاصل كنند . دعموصهء خرد كه كفجليزه خوانند به شهر رى ، چون پوست بازگذارد پشه گردد ، و آن پشه باز پوست بگذارد كيك گردد . و اللّه اعلم و احكم .

القول فى ذكر التمساح و خواصّه و منافعه

خلقت نهنگ دراز است ، و پاى بسيار دارد ، و نيك رود و سبك بدود . دهانى فراخ و دندانى بسيار و زبانى دراز و تن قوى سهمناك دارد ؛ و جز در رود نيل و آب هند ديگر جايى نباشد ؛ و مانند مرغان خايه نهد . و گويند از خايهء او بوى مشك آيد . و نيز مانند موش بچه زايد . آنگاه بزرگ شود ، و چندانك سالش بيش باشد ، در درازى همى فزايد ، و چون از آب نيل به آبى ديگر برند زنده نماند و بميرد ، و با ماده به يك دفعه شست كرّت شهوت براند . [ 71 پ ] و تن مانند انبان دارد بن‌بسته ؛ و آنچه بخورد به بالا برآرد . و چيزى كه بخورد در بن دندانش بسيار بماند . آن‌گاه دهان باز كند ، و مرغكى خرد لطيف بيايد و دندان‌هاى او را پاك كند . نهنگ چون دانست كه چيزى نماند دهان به هم نهد و آن مرغان را بخورد ، و بدين مثل زنند و گويند : مكافات تمساح . و تمامت جانوران را زيرين نيمهء دهان جنبد ، تمساح را بالايين . و بر كنار آب مردم را به دنبال بگيرد و در ميان آب برد و در دهان مىدارد يك دو ساعت ، و بازى مىكند آنگه بخورد . و مانند ماهى كوسه چهار ماه در زمستان ناپيدا گردد ، و البتّه بيرون نيايد .