همانجا رحلت نمود . و اشعارش به مضمون تسمع بالمعيدى خير من أن تراه ، از صحبتش بسيار بهتر بود « « 3 » » . و اين مطلع را به خود نسبت مىكرد - و الله أعلم - و بسيار نيكو واقع شده :
نظم
هلال خواست شود حلقهء درت شب عيد * ز دور بست خيالى ولى بهم نرسيد
وقتى كه محمّد رحيم سلطان دندان خود را كند و به واسطهء آن از دنيا رحلت نمود ، تاريخ آن را اينچنين گفته بود ، تاريخ : كند دندان و رفت از دنيا « « 4 » »
[ 161 ] ذكر ملّا خاورى « « 1 » »
از شعراى عادلشاه سلطان است . جناب سلطنتپناهى را به شعر و فضلا ميل تمام بود و همهء افاضل را احترام تمام مىنمود . فضلا را به نام نازنينش تصنيفات بسيار است . والد فقير ليلى و مجنون تركى را به نام او تصنيف كرده بود ، الطاف بسيار نمود « « 2 » » . با « « 3 » » وزراى زمان مباحثه و مجادله داشت و دايم ايشان را از هجا خالى نمىگذاشت . و اين بيت از جمله ابياتى « « 4 » » است كه در هجو يكى از وزرا گفته :
بيت
از زبان آوريش خلق به تنگ * از دلش تا به زبان صد فرسنگ « « 5 » »
هامش
( 3 ) .P« و همانجا . . . بهتر بود » ندارد
( 4 ) .P« وقتى . . . از دينى » ندارد
[ 161 ] :
( 1 ) .Pملّا خادرى
( 2 ) . برB« جناب . . . بسيار مىنمود » ندارد
( 3 ) .Pو ملا خاورى + با
( 4 ) .Bابيات ،Hو اين بيت را در هجو يكى از وزرا گفته
( 5 ) .H+ به منصب عالىقدر قضا به استحقاق عمل مىنمود . در فضائل و مولويت در ميان اقران يگانه بود . شرف حسىّ را علاوه نسب عالى ساخته ، در كسب فضيلت كمال سعى موفور بظهور مىرساند . طبع سليم و ذهن مستقيم دارد و طبع مشكلگشايش حل اشكال معمّا به وجه تسهيل نموده است . در ضبط قواعد بحور از متبحّران است . در بحار نظم غواصى نموده ، درر و لآلى در سلك نظم منتظم گردانيده است . اشعار خوب و گفتار مرغوب دارد .