همايون پادشاه بابر بوده و به منصب صدارت منصوب بوده . گويند روزى پادشاه بابر پرسيده « « 4 » » كه " شيخ چند ساله باشند « « 5 » » " ؟ جواب گفته « « 6 » » كه " حالا چهل سالهام و پيش ازين به پنج « « 7 » » سال چهل بودم و بعد از دو « « 8 » » سال ديگر چهل خواهم شد " . تواريخ را بسيار خوب مىگفته است « « 9 » » . در هرى امير محمد مير يوسف در هفتهاى « « 10 » » دو شب از براى درس تعيين نموده بوده « « 11 » » و شيخ زين « « 12 » » تاريخ آن را چنين فرموده و بغايت خوب افتاده « « 13 » » :
رباعى
آن قدوهء اهل « « 14 » » فهم و ارباب طلب * كرد از پىِ درسِ علم تعيين دو شب
شبه شب معراج و شبيه شب قدر * آمد پى « « 15 » » اين دو شب دو تاريخ عجب
شيخ در هند خانهاى بس نيكو ساختهاند « « 16 » » .
نظم
اين خانه كه از خانهء چشمست نشانه * چون مردمِ چشم است در او مردم خانه
مولانا شهاب الدّين معمّايى در وصف آن گفته « « 17 » » :
نظم
هر كه را در هند باشد اينچنين كاشانهاى * دارد از فردوسِ اعلى در جهنّم خانهاى « « 18 » »
در هند مدفون است .
[ 90 ] ذكر جميل نور الدّين محمد ميرك المشهور به قاضىزاده « « 1 » »
ولد امجد « « 2 » » قاضى برهان الدّين صدر است كه « « 3 » » در صغر سنّ بعد از ارتحال پدر ، صدر الصدور سلطان حسين ميرزا « « 4 » » شده و در مسند قضاى شهر مرو نشسته « « 5 » » . به حدّت فهم و دقّت ذهن « « 6 » » و
هامش
( 4 ) .Pدر ملازمت بابر پادشاه مىبوده پادشاه پرسيده
( 5 ) .P , Hباشيد
( 6 ) .P« جواب » نداردHگفت
( 7 ) .H , Bپنج
( 8 ) .Pده
( 9 ) . مىگفت
( 10 ) .Pمير محمد يوسف هفتهاى
( 11 ) .Pبود
( 12 ) .P« زين » ندارد
( 13 ) .P« و بغايت . . . افتاده » ندارد
( 14 ) .Pسهل
( 15 ) .P , Hگشت از پى
( 16 ) . نيكو ساخته بيت خانه اين است
( 17 ، 18 ) .Pدر وصف آن خانه خوب گفته بعد از شعر در نسخهءPاين عبارت آمده : « از اقرباى شيخ ابو الواحد مذكور است و در هند مدفون گشته
( 1 ) .K , P« المشهور به قاضىزاده » ندارد
( 2 ) .P , Kمحمد
( 3 ) .P« كه » ندارد
( 4 ) .Pميرزا + برّد الله مضجعه
( 5 ) .Pدر مسند قضا فرو نشسته
( 6 ) .P« و دقت ذهن » ندارد