عن الصفاء فقال مزايلة المذمومات ، و سئل عن صفاء الصفا فقال مزايلة الاحوال و المقامات و الدخول الى النهايات . . . ( اللمع 338 ) .
ص 246 س 2 بخشيدن : درين جا بمعنى تقسيم كردن است ، چنان كه بخش و بخشش از همين ماده بمعنى نوع و قسم به كار مىرود : « ايقاع و رقص از جنس يك دگراند بر چند بخشش است » ( 63 ) ، و هواى گرمابه بر چند بخشش است » 71 نيز رك .
58 . ترجمهء تقويم الصحه ) مجلهء دانشكدهء ادبيات مشهد ج 1 ش 1 ص 26 . در همين كتاب قابوسنامه كمى پايينتر مىخوانيم : « من ببخشم اين سه صفت را برين سه قوم » ( ص 246 س 15 ) نيز رك . ص 305 همين كتاب .
ص 246 س 6 معرفت : در لغت بمعنى شناسايى است ولى در اصطلاح تصوف - كه خواهد آمد - يعنى شناختن حق و حقيقت از راه تهذيب نفس و كشف و شهود و كسى كه به چنين احوالى و اصل شده باشد عارف است . ( براى اطلاع بيشتر رك . تاريخ تصوف در اسلام 409 ببعد و دكتر رجائى ، فرهنگ اشعار حافظ 577 - 586 ) .
ص 246 س 6 فقراى تصوف : فقر يعنى نيازمندى صوفى به خداوند و بىنيازى و انقطاع او از هر چيز و هر كس بجز او . بقول شقيق بلخى « سه چيز قرين فقرست : فراغت دل و سبكى حساب و راحت نفس » . بديهى است كه بدين ترتيب ، صوفيان در زندگانى عملى هم با فقر بمعنى رايج كلمه بسر مىبردهاند و اهل گردآورى مال و ثروت نبودهاند شعر حافظ نيز با اين نكتهء عرفان ارتباطى دارد كه گفته است :
گر چه گردآلود فقرم شرم باد از همتم * گر به آب چشمهء خورشيد دامن تر كنم
( حافظ ، ديوان 238 )
صوفيان بدين سبب فقراى تصوف ناميده شدهاند ( براى تفصيل بيشتر رك .
تاريخ تصوف در اسلام 275 - 282 ؛ فرهنگ اشعار حافظ 449 - 464 ) .
ص 246 س 14 شكيب را كار بندى : منظور از شكيبايى در جوانمردى صبر بر شدائد و دشواريهاست چنان كه در رسالهء فتوتيهء مير سيد على همدانى مىخوانيم : « و قال النورى : الفتوة احتمال المكروه بحسن المداراة ابو حسن نورى رحمة اللّه عليه فرموده كه فتوت آنست كه تحمل كنى به خوشدلى آنچه تو را دشوار آيد » ( نسخهء خطى كتابخانهء اياصوفيه ، شمارهء 1943 ) ؛ يا « قال المحاسبى : الفتوة ان تنصف و لا تستنصف حارث محاسبى رحمة اللّه عليه فرمود كه فتوت آنست كه انصاف همهء خلق بر خود واجب دانى و انصاف خود از كس نستانى » ( ايضا ) و بخصوص تحمل رفتار و كردار ناخوش آيند و يا جفاى ديگران و تسامح و عفو كردن جزء جوانمردى است . ابن جوزى نيز در تلبيس ابليس ( ص 392 - 393 ) در ضمن انتقاد از اهل فتوت از صبر آنان در شدائد بخصوص تحمل ضرب و افتخار ايشان بدان ياد كرده است .