تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قابوس نامه ( فارسى ) — صفحة 465

مساهمون:

ص٤٦٥
نفيسى ، قابوسنامه ص « مد » ) . ص 236 س 7 پاى او بلغزيد : در نسخهء ل بجاى كلمهء اخير « بلخشيد » است كه لغتى قابل ملاحظه است . اين كلمه در آثار قديم فارسى سابقه دارد ؛ سنائى گويد :
از تو بخشيدن است و بخشيدن * از من افتادن است و لخشيدن
من نيم هوشيار و مستم گير * من بلخشيده‌ام تو دستم گير
در خسرو و شيرين نظامى نيز ضمن دعاى شاپور در حق خسرو و شيرين قريب به همين معنى به كار رفته است ( خسرو و شيرين چاپ ابن سينا ص 136 )
پس آنگه كردشان در پهلوى ياد * كه احسنت اى جهان پهلو دو همزاد
جهان را هر دو چون روشن درخشيد * ز يكديگر مبريد و ملخشيد
در لهجهء بخارايى لخشيدن بمعنى لغزيدن و خطا كردن است و در افغانستان مثل است كه گويند : « از خردها لخچيدن ، از كلانها بخشيدن » يعنى كوچك خطا مىكند و بزرگتر مىبخشد ( فرهنگ ايران‌زمين ج 7 ص 25 ؛ شواهد نقل از « دكتر رجائى ، لهجهء بخارايى 439 » ) در مقامات حميدى نيز آمده است : « چون عذار رومى روز بدرخشيد ، و قدم زنگى شب بلخشيد » مقامات حميدى 201 ) . ص 236 س 13 نشستگاه : بمعنى محل نشستن و سكونت و مقر كسى است و در كتابهاى قديم مكرر به كار رفته است : « اندر . . . نشستگاهها [ ى ] تابستانى و زمستانى » ( 76 ) ( نيز
F . 82 a , 77 b
ترجمهء تقويم الصحه ؛ رك مجلهء دانشكدهء ادبيات مشهد ج 1 ش 1 ص 32 ) . ص 236 س 13 نوشتگين ساقى : آقاى سعيد نفيسى نوشته‌اند كه « نوشتگين از اسامى بسيار متداول غلامان در قرن چهارم و پنجم بوده است » آنگاه از چندين نوشتگين اسم برده‌اند كه يكى همين نوشتگين ساقى غلام عضد الدوله بوده است ( براى اطلاع بيشتر رك . قابوس‌نامه 284 - 285 ؛ نيز : تاريخ بيهقى : نوشتگين و لوالجى ، نوشتگين خاصه ، نوشتگين نوبتى ص 724 ) . ص 237 س 5 خال تو سلطان مودود بن مسعود : بنابر اشاراتى كه در ديگر موارد كتاب شده است ( ص 231 ) مسعود خال گيلانشاه مىشود زيرا دختر محمود غزنوى همسر نويسنده بوده است بنابرين مودود بن مسعود پسر خال ( پسر دايى ) گيلانشاه است نه خال او . آقاى سعيد نفيسى نوشته‌اند : « البته درين مورد « خال تو » مراد آنست كه پدر مودود يعنى مسعود خال پسرش [ يعنى خال پسر نويسنده ] بوده » ( قابوس‌نامه 285 ) . ص 237 س 11 عبد الرزاق احمد بن حسن خجندى الميمندى : ابو الفتح عبد الرزاق بن احمد ميمندى پسر خواجه احمد بن حسن ميمندى ، وزير معروف دورهء غزنوى است .
قابوس نامه ( فارسى ) — صفحة 465 | عنصر المعالي كيكاووس بن اسكندر بن قابوس بن وشمگير / غلامحسين يوسفي