تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قابوس نامه ( فارسى ) — صفحة 406

مساهمون:

ص٤٠٦
ص 181 س 4 كتاب ماء الشعير : جزء آثار و ترجمه‌هاى ابو زكريا يوحنا بن ماسويه از كتاب ماء الشعير نام برده شده است ( تاريخ علوم عقلى 1 / 61 ) . آقاى سعيد نفيسى نوشته‌اند : « كتاب ماء الشعير همان كتاب الامراض الحادة تأليف بقراط است كه كتاب ماء الشعير نيز خوانده مىشود ( الفهرست ص 409 ) » ( قابوس‌نامه 272 ) . ازين كتاب بقراط پيش ازين ياد شد ( ص 401 همين كتاب ) . آقاى دكتر صفا راجع به اين كتاب و ترجمه‌هاى آن نوشته‌اند : « ترجمهء كتاب تدبير امراض الحادة يا كتاب الامراض الحادة از اثنى عشر ابقراط ، در نسخهء موجود در كتابخانهء اياصوفيه ( جزو مجموعهء شمارهء 4838 ) منسوب است به حنين ( دفتر كتبخانهء اياصوفيه ص 320 ) نسخهء ديگر از آن جزو مجموعهء شمارهء 6235 كتابخانهء برلين موجود است . ابن النديم گفته است : « كتاب الامراض الحاده بتفسير جالينوس ، و هو خمس مقالات ، و الذى ترجم الى العربية عيسى بن يحيى ثلاث مقالات . » در اين جا نكته‌اى را كه ابن النديم گفته است ، « غالب كتبى كه مترجمانى چون حبيش الاعسم و عيسى بن يحيى و جز آنان به عربى ترجمه كرده‌اند به حنين نسبت داده شده است » ( رك . الفهرست ص 403 و تاريخ علوم عقلى 68 ) به ياد مىآوريم و عجب آنست كه ابن النديم خود جاى ديگر ترجمهء همين كتاب را به حنين بن اسحق نسبت داده است ( الفهرست 404 ) » ( نقل از تاريخ علوم عقلى 1 / 336 ) . ص 181 س 6 ادويهء جالينوس : ظاهرا منظور كتاب تركيب الادويهء جالينوس است خارج از ستة عشر ( الفهرست 418 ) . جزء كتابهاى باقيمانده از جالينوس ، قطعات منتخب از دو رسالهء اوست در تركيب ادويه (
De compositione medicamentorum Secundum locos
) و (
De compositione medicamentorum per genera
) كه نخستين را مسلمين با عنوان سريانى ميامر و دومى را باسم يونانى قاطاطيون ذكر مىكرده‌اند . اين قطعات در كتابخانهء ملى پاريس بشمارهء 2856 موجود است ( تاريخ علوم عقلى 372 ) . ص 181 س 11 وصاياى بقراط : منظور كتاب الوصاياى بقراط است كه ترجمهء آن در مجموعهء ذيقيمتى بشمارهء 6235 در كتابخانهء برلين موجود است ( تاريخ علوم عقلى 1 / 371 ) . ص 182 س 7 كاهش : درين جا بمعنى لاغرى و لاغر شدن است . ص 182 س 8 خدو : آب دهان ، بزاق است . ص 182 س 8 رگوى : كه بصورتهاى : رگوك ، ركوك ، رگوه ، ركو نيز آمده ( فرهنگ فارسى دكتر محمد معين ) قطعه‌اى پارچه ولته و كرباس و جامهء كهنه و فرسوده است .