تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قابوس نامه ( فارسى ) — صفحة 396

مساهمون:

ص٣٩٦
ص 176 س 9 قوت سياست : در هداية المتعلمين ( ص 70 ) آمده است : « افعال سياسى اعنى خيال و فهم و ذكر از روح نفسانى بود » . ص 176 س 9 ذكر : درين جا بمعنى ذاكره است يعنى حافظه و قوهء يادآورى چيزها . ص 176 س 10 قوهء مولده : « قوت مولده قوه‌ايست كه جزء از جسم « مافيه القوه » را گرفته و تبديل به مادهء مثل خود مىكند و بعبارت ديگر موجب تبديل جزئى از جسم « ما فيه القوه » به موجودى ديگر مثل آن مىباشد ( از دستور العلماء عبد النبى بن عبد الرسول احمد نگرى چاپ حيدرآباد 1331 ه . ق ، 3 / 93 و اسفار اربعه ، صدر الدين شيرازى ، تهران 1282 ، 4 / 31 ، نقل از فرهنگ علوم عقلى 477 ) . ص 176 س 10 قوهء مربيه : در كتاب هداية المتعلمين آن را به « قوهء پروراننده » تعبير كرده‌اند ( ص 104 ) : « و مر اين هر دو قوت را يكى قوت خدمت كند نام آن قوت مربيه اعنى پروراننده » . ص 176 س 10 قوهء غاذيه : « قوت غاذيه كيفيتى است در جسم كه موجب تبديل جسمى به جسمى ديگر مىشود « جسد مردم را بيرون از قوت طبيعت جسم قوتى ديگر است از پرورنده و برآورنده او براى پرورش و تدبير اسباب بقاى او را يك چند از انكه جسد مردم گذرگاه آفات گذرنده است » ( از دستور العلماء 3 / 95 ؛ اسفار 4 / 21 ؛ رسائل اخوان الصفا 3 / 195 ، نقل از فرهنگ علوم عقلى 475 ) . ص 176 س 17 قوت فاعله : « يكى از قواى محركه است و آن قوت محركهء عضلات است به طرف فعل ( فرهنگ علوم عقلى 439 ) ؛ « قوهء فاعله قوه‌ايست كه اعصاب و عضلات را آماده به تحريك مىسازد به قبض و بسط و كشيدن و رها كردن ، فاضل تونى ، تقريرات 116 ، نقل از فرهنگ فارسى دكتر محمد معين ) . ص 177 س 1 قوت منفعله : « قوت منفعلى « آن حال بود كه بسبب وى چيزى پذيراى چيزى بود چنان كه موم پذيراى صورت » ( دانشنامه ، الهى 62 ، نقل از فرهنگ فارسى دكتر محمد معين ) . ص 177 س 2 قوت شهوانى : « و قوت شوق و ارادت را دو چاكرند فرمانبردار يكى قوت شهوانى بهيمى كه جانوران بدان خواستار چيزهاى موافق و جوياى غذاى لايق باشند دوم قوت غضب و طبيعت سبعى كه جانور به دو ناموافق را دور كند و براند » ( مصنفات بابا افضل ج 1 رسالهء 1 ص 15 ، نقل از فرهنگ علوم عقلى 475 ) . ص 177 س 2 نفس ناطقه : « نفس را سه مرتبت است كه در مرتبت كمال نفس ناطقه گويند و عقل و صورت نوعيهء انسان هم نامند « فالفاعل للنفس الناطقه امر قدسى مفارق عن المادة و علائقها سواء كانت صورة او نفسا اخرى و ذلك الامر المفارق هو المسمى بالعقل - الفعال » ( اسفار 4 / 96 و رجوع به ج 3 ص 179 ، كشاف ص 397 شود ) « و ان النفس -