تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قابوس نامه ( فارسى ) — صفحة 362

مساهمون:

ص٣٦٢
همين ماده بمعنى پيوند دست و پاى ستور و استخوانكى است ميان سم ستور ( منتهى - الارب ) و نيز نوشته‌اند : « فان حدث ورم فى أطرة حافره فهو أدخس » ( فقه اللغة و سر العربية 244 ، نيز رك . نهاية الارب 10 / 32 ) . ص 127 س 10 مشش : در اصل بدون نقطه نوشته شده است . در باب آن نوشته‌اند : « فان شخص فى وظيفة شىء يكون له حجم من غير صلابة العظم فهو امش ( و اسم ذلك العظم المشش ) ( فقه اللغة و سر العربية 244 ) ؛ « المشش : كل ما شخص فى الوظيف و له حجم و ليست له صلابة العظم » ( نهاية الارب 10 / 32 ) ؛ « المشش : لكى از لنگ ستور بيامدن » ( زوزنى ، المصادر 377 ) ؛ « تندى كه در خردگاه دست و پاى ستور برآيد و سخت گردد كمتر از سختى استخوان » ( منتهى الارب ) . ص 127 س 10 عرن : رك . ص 360 همين كتاب : « عرون » . ص 127 س 10 شقاق : « و الشقاق : يصيبه فى أرساغه و ربما ارتفع الى اوظفته ، [ و هو تشقق يصيبها ] و تسمى الحلامة » ( نهاية الارب 10 / 32 ) ؛ « شقاق كغراب : كفتگى رسغ ستور » ( منتهى الارب و « رسغ خردگاه دست و پاى ستور و آن جاى باريك كه پيوند سر دست و پا بود و پيوند ميان كف و ساعد و ساق و قدم و همچنين از هردابه ؛ ج : ارساغ و ارسغ » ( فرهنگ نفيسى ) . ص 127 س 10 جمع : ضبط اين كلمه درست معلوم نيست ؛ جمع معنى مناسبى ندارد . كلمهء حمر كه در نسخه‌هاى ل و ب آمده متناسب‌ترست زيرا « حمر الفرس حمرا محركه يعنى ناگوارد اسب از خوردن جو و جز آن و متغير گرديد بوى دهن وى » ( منتهى الارب ) و ازينرو حمر را چنين معنى كرده‌اند : « بيمارى مرستور را كه از بسيار خوردن جو عارض گردد » ( فرهنگ نفيسى ) ؛ آ . كرى اين كلمه را در چاپ هدايت حمر خوانده است و به كلمهء فرانسوى
excoriations
ترجمه كرده است ( ص 221 ، 224 ) كه بمعنى خراشهاى سطحى است و چندان تناسبى ندارد ، بنابرين اگر جمع كه ضبط نسخهء اساس و نسخهء ن است معنى خاص و مناسبى درين جا نداشته باشد ظاهرا بايد آن را محرف « حمر » دانست . ص 127 س 10 قمع : « فان عظم رأس عرقوبه و لم يحد فهو اقمع » ( فقه اللغة و سر العربية 243 ) ؛ « القمع : هو عظم قمعة العرقوب » ( نهاية الارب 10 / 32 ) ؛ « فرس قمع بالفتح : اسب كه در يكى از دو زانوى آن درشتى و سطبرى باشد » ( منتهى الارب ) . ص 127 س 10 ناصور : رك . ص 350 همين كتاب : ناسور ص 127 س 11 برص : « پيسى اندام از فساد مزاج و سپيدى زخم به شدهء ستور » ( منتهى الارب ) . ص 127 س 11 جرد : در باب اين كلمه نوشته‌اند : « فاذا حدث فى عرقوبه تزايد أو انتفاخ عصب فهو اجرد » ( فقه اللغة و سر العربية 243 - 244 ) ؛ « و الجرد : ما حدث فى عرض
قابوس نامه ( فارسى ) — صفحة 362 | عنصر المعالي كيكاووس بن اسكندر بن قابوس بن وشمگير / غلامحسين يوسفي