فارسى مزينى برگرداند ، ميان سالهاى 607 - 622 ه . ، و ترجمهء خود را بنام خواجه ابو القاسم ربيب الدين هارون بن على بن ظفر دندان وزير ازبك بن محمد اتابك آذربايجان درآورد . قديمىترين كتابى كه در ان از مرزباننامه ياد شده همين كتاب قابوسنامه است . براى اطلاع بيشتر ، رك . مقدمهء مرحوم قزوينى بر مرزباننامه و تاريخ ادبيات در ايران 2 / 1003 - 1008 .
ص 5 س 2 كابوس بن قباد : ( شايد : كايوس ) آقاى سعيد نفيسى بنقل از تاريخ طبرستان و رويان و مازندران سيد ظهير الدين مرعشى ( چاپ پطرزبورغ 1266 ، ص 150 ) نوشتهاند كه « قباد را دو پسر بود يكى انوشيروان و ديگرى كيوس » و ملوك مازندران فرزندزادگان كايوس بودهاند ؛ رك . سعيد نفيسى ، قابوسنامه 204 - 209 ؛ در باب كاوس پسر قباد ، رك . كريستن سن ، ايران در زمان ساسانيان ، ترجمهء رشيد ياسمى ، 248 ببعد . لفظ « كايوس » بر اساس صورت پهلوى كلمه
Kayos
است بنا بر حدس بارتولمه از ريشهء
usa
بمعنى « داراى منبع فراوان » ( حواشى برهان ، قاطع نيز رك . دكتر محمد معين ، شاهان كيانى و هخامنشى 32 ) .
قباد اول پدر انوشيروان ( 488 - 531 م . ) است ؛ اين كلمه در پهلوى به صورت
Kavadh
و در اوستايى
Kavata
مركب از دو جزء و بر روى هم بمعنى سرور گرامى است ( حواشى برهان قاطع نيز رك . شاهان كيانى و هخامنشى در آثار الباقيه 28 - 29 ؛ ايران در زمان ساسانيان 236 ببعد ) .
ص 5 س 3 مادر تو فرزند ملك غازى محمود بن ناصر الدين بود : منظور سلطان محمود غزنوى پسر ناصر الدين سبكتگين است كه از 389 تا 421 هجرى كه درگذشت باستقلال بر ايران و ديگر متصرفات خود حكومت راند . « غازى » لقبى است كه بواسطهء كثرت جنگهاى محمود - كه اكثر رنگ مذهبى داشت - به او دادهاند ( درين باب رك .
فرخى سيستانى ، بقلم نويسندهء اين سطور ص 208 ) . در باب نسبت محمود غزنوى با اين خانواده آقاى سعيد نفيسى نوشتهاند : « ازين قرار زن كيكاوس بن اسكندر مؤلف اين كتاب و مادر گيلانشاه فرزند وى دختر محمود غزنوى بوده است . بنابر گفتهء سيد ظهير الدين ( ص 199 ) دختر ديگرى از آن سلطان محمود زن منوچهر بن قابوس عم كيكاوس بن اسكندر بن قابوس مؤلف اين كتاب بوده . بنابرين دو دختر سلطان محمود را با دو تن از امراى آل زيار عقد بستهاند : يك دختر در خانهء منوچهر پسر قابوس بوده و دختر ديگر را به برادرزادهاش كيكاوس پسر اسكندر بن قابوس دادهاند » ( رك . سعيد نفيسى ، قابوسنامه 209 ) .
ص 5 س 4 ملك پيروزان : پيروزان يا فيروزان و خانوادهء وى در تاريخ طبرستان شهرت دارند .