معرفت آبهاى لؤلؤ
مرواريد از چند گونه باشد :
نخستين كى از همه بهتر باشد آن است كى شفّاف و صافى بود بىهيچ رنگ غريب ، مانند قطرهء آب . و آن نادر باشد ، و خوشاب آن را گويند و از مرواريد سفيد بهترين باشد .
بعد از آن تنك آب بود كه اندكمايه با زردى زند .
آن را تبنى گويند .
و اگر سفيدى با زردى و سرخى آميخته بود شكرگون خوانند .
سوم سرخاب بود كه اندكى با سرخى آميخته بود ، چنانچ در لون طاوسى باشد .
چهارم شمعى رنگ باشد .
پنجم سياه بام بود و آن در رمادى و عدسى باشد .
ششم اندك آب و خشكى برو غالب و آن را خشكاب گويند .
هفتم آنك وى را هيچ آب نبود و آن را مرواريد بىآب خوانند ، چنانك جصّى و رخامى .
و اختلاف آب معيوب باشد . مثل آنك بر لؤلؤى آبدار نشانى بود بىآب و آن نشان را « خاك » گويند .
سخن در شكل مرواريد
امّا مرواريدى كى تعلّق به شكل دارد دو نوع باشد :
اوّل آنك تعلّق به خلقت او دارد ، ديگر آنك تعلّق به سوراخ مرواريد دارد .
و قسم اوّل بر چند نوع باشد .