كه به زير غربال فرو شده باشد آن را در هفت ريسمان كشند و سر آن باهم گيرند و بر هم تابند و يكى كنند و آن را سىاى خوانند ، و چهلى چهل ، درم از آنك به زير غربال فرو شده باشد آن را همچنان در هفت خيط كشند ، و همچنين باقى اعداد مذكوره .
و هريك را چنانك ياد كرده شد در سيى و چهلى در وزن و ترتيب و عدد ريسمان و نام هريك وزن [ كرده و در ] هفت ريسمان در كشيده باشند .
و قيمت هريك مختلف ، چنانك بعد ازين در قيمت مرواريد گفته شود ، و اللّه اعلم . [
b
17 ]
فصل در اسامى انواع مرواريد
مرواريد اسم جنس است مشتمل بر چهار نوع : درّ بزرك و مرواريد خرد ، و اسم لؤلؤ بر هر نوع افتد ، و آن دو نوع نيز مختلف باشد در خردى و بزرگى ، و دو نوع ديگر قرزمى و نيم روست .
و القاب و اسامى مرواريد نزد جوهريان بسيارست و اكثر اين القاب و اسامى به طريق تشبيه و استعارت نهادهاند .
و سه « 1 » نوع اسم بر مرواريد دانهشمار افتد . يكى به اعتبار لون ، دوم به اعتبار شكل « * » ، سوم به اعتبار خردى و بزرگى .
اما [ اسامى كه ] به اعتبار شكل است : نخست شاهوارست ، بعد از آن مدحرج و آن را عيون و نجم و زيبقى نيز گويند ،
هامش
( 1 ) - اصل : دو ، تصحيح باستناد مطلب متن و نص تنسوخنامه است .
* - ازينجا تا آخر سطر در حاشيه تحرير شده است .