مذكور است ، و از اين جهت وادى محسّر مىخوانند ، كه فيل در آن محل بخسپيد و درماند و از حركت بسوى مكه عاجز شد . و اين بطن محسّر چون برزخى است ميان منى و مزدلفه ، نه از اين نه از آن ، چنانچه عرنه و نمره برزخى است ميان عرفه و مشعر الحرام . و همچنين در راه ميانه مىراند تا در اسفل و ادنى برابر جمرة العقبه بايستاد ، و كعبه را از دست چپ داشت و منى را از دست راست ، و سواره سنگهاى هفتگانه را يكيك برجمرات انداخت ، و با هر يك سنگ تكبير مىگفت ، و بعد از رمى جمرات تلبيه را قطع كرد .
و بلال و اسامة بن زيد رضى اللّه عنهما در ركاب آن حضرت بودند ، يكى زمام شتر داشت و يكى چترگونهاى بر سر آن حضرت داشته بود تا از آفتاب زحمت نبيند . و بعد از رمى به منزل بازگشت نزديك مسجد خيف ، و در آن مقام خطبهاى بليغ فرمود ، چنانچه آواز او بجميع خلايق كه در اندرون خيمهها بودند رسيد ، و اين از جملهء معجزات آن حضرت بود ، و در اين خطبه خلايق را اعلام كرد بحرمت روز نحر ، و فضل آن نزد حق سبحانه و تعالى ، و مردمان را فرمود تا مناسك حج را بياموزند ، و فرمود كه شايد من ديگر بار حج نكنم ، و امر كرد به سمع و طاعت هر اميرى كه بكتاب اللّه دعوت كند ، و مهاجر و انصار را رضى اللّه عنهم در منازل خود فرود آورد ، و فرمود كه بعد از من كافر نشويد كه بعضى قتل بعضى كنند ، و بدانيد كه هر كس جنايتى مىكند بر نفس خود مىكند . و فرمود : اعبدوا ربّكم و صلّوا خمسكم و صوموا شهركم و اطيعوا اذا امركم تدخلوا - جنة ربكم ، و مردمان را وداع فرمود كه حاضران اين مجلس هر چه شنيدهاند از احكام اسلام بايد كه بغايبان رسانند .
و از آنجا بمنحر آمد ، و آن موضعى است مشهور ميان بازار منى ، و در آن مكان شصت و سه شتر را بدست مبارك خود نحر كرد ، شتران ايستاده و دست بسته ، و اين عدد عدد سالهاى عمر مبارك آن حضرت است . و امير المؤمنين على را رضى اللّه عنه فرمود تا نحر صد شتر را تمام كرد ، و سى و هفت شتر ديگر او نحر كرد . و على را رضى اللّه عنه ايضا فرمان داد تا پوستها و جلهاى آن شتران را بر
سلوك الملوك ( فارسى ) — صفحة 373
مساهمون: فضل الله بن روزبهان خنجى اصفهانى
ص٣٧٣