زود فاسد شود همچو شير و گوشت و فواكه تر ، و قطع نيست در ميوهاى كه بر درخت باشد و زرعى كه آن را حصاد نكرده باشند ، و قطع نيست در اشربهء مطربه و نه در طنبور و نه در مصحف و نه در درهاى مسجد و نه در چليپائى كه از زر باشد و نه در شطرنج و نرد و نه بر كسى كه طفل آزاد را دزديده باشد و اگرچه با آن طفل زيور باشد ، و نه در بندهء بزرگ و نه در دفاتر الّا دفتر حساب ، و نه در سگ و نه يوز و نه در دف و طبل و بربط و مزمار . و قطع است در ساج و نيزه و آبنوس و صندل و در نگينهاى نفيسه مثل ياقوت و زبرجد ، و قطع نيست برخاين و خاينه و نه بر نبّاش و نه بر سارق از بيت المال ، و نه در مالى كه سارق را در او شركتى باشد . و كسى كه دزدى از مادر و پدر كند يا از فرزند خود يا از خويشى محرم ، قطع نيست در او . و زن و شوهر چون از يكديگر دزدى كنند و بنده از خداوند دزدى كند يا از زن خداوند ، قطع نيست . و همچنين اگر مولى از مكاتب خود دزدى كند قطع نيست .
و اما حرز آن بر دو نوع است ، حرز از براى معنئى كه در اوست همچو خانهها و دكان و صندوق . و حرز به كسى كه نگاه دارندهء او است ، همچو كسى كه در راه نشيند يا در مسجد ، و متاع او نزد او باشد ، پس آن متاع به دو محرز است .
و در جائى كه محرز به مكان است اعتبار نكردهاند احراز بحافظ ، و اين صحيح است .
و در جائى كه حرز بحافظ باشد ، خواه بيدار باشد و خواه در خواب ، قطع لازم مىآيد . و اين صحيح است . و هركه بدزدد چيزى را از حرز يا غير حرز و صاحب آن مال نزد او باشد و نگاه داشته باشد او را ، دست او را ببرند ، زيراكه حرز بحافظ است . و قطع نيست بركسى كه چيزى را از حمام بدزدد و نه از خانهاى كه مردمان را رخصت باشد كه در او درآيند ، و دكانهاى تاجران و خانات همين حكم دارد ، مگر آنكه بشب دزدند . و كسى كه از مسجد متاعى بدزدد ، و صاحب آن نزد او باشد و او را نگاه داشته باشد قطع بر او لازم مىآيد . و كسى كه دزدى كند و از خانه بيرون نبرد قطع بر او لازم نمىآيد . پس اگر خانهاى باشد كه در او چند حجره باشد و از حجره بصحن خانه آورد ، قطع لازم مىآيد . و گاهى كه دزد
سلوك الملوك ( فارسى ) — صفحة 346
مساهمون: فضل الله بن روزبهان خنجى اصفهانى
ص٣٤٦