واجب باشد منع آن واعظ . بلكه اگر خوف غالب باشد بر رجا آن لايقتر و نكوتر است . و اگر واعظ جوانى باشد آراستهء بسيار شعر ، و حركات و اشارات كند ، و در مجلس وعظ او زنان حاضر گردند ، واجب است منع او ، زيرا كه فساد او اكثر از صلاح اوست . بلكه سزاوار آن است كه مسلّم ندارند وعظ را الّا از براى كسى كه ظاهر او ورع باشد ، و هيأت او سكينه و وقار و در رىّ صلحا باشد . و الّا مضرت او در دين بيش از منفعت او است .
و واجب است كه ميان زنان و مردان در مجلس وعظ حايلى سازند كه مانع نظر باشد ، زيرا كه مظنهء فساد است . و واجب است منع زنان جوان از حضور مساجد از براى نماز و از براى مجالس وعظ اگر خوف فتنه باشد .
و در كتاب « محيط » آورده كه امام ابو يوسف رحمه اللّه گفت : سؤال كردم از ابو حنيفه رحمه اللّه كه زنان را رخصت هست كه در مساجد حاضر شوند ؟
گفت : زن پير از براى نماز خفتن و صبح حاضر شود و از براى غير آن دو نماز بيرون نيايد . و زن جوان اصلا بيرون نيايد . و امام ابو يوسف رحمه اللّه گفته كه در تمام نمازها زن پير بيرون آيد . اين است سخن « محيط » و اللّه اعلم .
و در « انوار شافعيه » گفته : از منكرات مساجد ، حلقههاست كه روز جمعه مىگيرند از براى فروختن دواها و طعامها و تعويذات ، و برخاستن گدايان و شعرها خواندن ، و اين امور نزد بعضى حرام است زيرا كه دروغ و تلبيس است . و آنها كه تعويذها مىسازند مىخواهند كه تلبيس كنند بر عوام و مردم رستاق ، اينها همه در مسجد حرام است ؛ و بر محتسب واجب است نهى آن . بلكه هر بيعى كه در او دروغ و تلبيس و پوشانيدن عيب باشد بر مشترى ، حرام است . و بعضى از كارهاست كه در بيرون مسجد مباح است همچو خياطت و بيع ادويه و كتب و اطعمه ، اگر جاى بر نمازگزاران تنگ نگردانند و موجب تشويش نمازگزاران نگردد ، و در ايام نادره و اوقات اندك واقع شود حرام نيست . و در كتاب « قنيه » از قاضى عبد الجبار و شهاب امامى روايت كرده كه ايشان گفتهاند : بيع و دوختن نعل و انشاد شعر اگر تمامى مسجد را مشغول نمىگرداند مكروه نيست .
سلوك الملوك ( فارسى ) — صفحة 194
مساهمون: فضل الله بن روزبهان خنجى اصفهانى
ص١٩٤