آن نيست و نقصان نمىپذيرد و اين از عجايب طلسماتست ديگر صاحب نزهة القلوب از تاريخ نباكتى نقل كرده كه در جزيرهء كه در مجمع البحرينست يعنى بحر مغرب و خليج رقاق در آنموضع بوقت مدوجزر بهم ميرسند ميلى از سنگ سفيد صلب شفاف ساختهاند ببلندى صد گز و بشب آنميل مانند شمع كافورى فروزان و روشن است و بر سر آنميل صورت آدمى ترتيب دادهاند و در آنجا كنيسهء در غايت عظمت به پهلوى آنميل ساختهاند و قبهء بزرگ در حوالى كنيسه برافراخته و اهل كنيسه غرابى از مس بر سر قبهء بطلسم ساختهاند هرگاه نفرى چند به آن كنيسهء خواستندى رسيد غراب بعدد هريك از آنجماعت بانگ كردى و اهل كنيسه بر عدد مهمانان وقوف يافته برگ ضيافت مرتب داشتندى و از اين جهة آنعمارت را كنيسة الغراب گفتندى ديگر از عجايب عمارات جهان حصن بعلبك است در ديار شام در آنقلعه ستونهاى سنگين است هر ستونى مانند پارهء كوهى و سقف آن را سنگهاى مربع هريك در طول و عرض صد گز در صد گز پوشيدهاند و عقل در آن متحير است كه اين سنگها را چگونه به بالا بردهاند و هم درين حدود شهرستانيست بر كوهى واقع شده كه آن را مدينة النجاة گويند و در آنشهر قرب دويست هزار خانه باشد مجموع از سنگ تراشيده چنانچه سقف و جدار آن همه سنگ است و در هر سرائى چاهيست و آسيائى كه بدست گردانند و هيچخانه با ديگرى متصل نيست و چون لشكرى بيگانه متوجه آنولايت گردد اهل آنجا بدان شهرستان روند و هريك خانهء گرفته بنشينند و خانها بمرتبهء رفيع و وسيع است كه هرچند شخصى متمول باشد و متعلقان بسيار داشته باشد و دواب و مواشى آنخانه او را كفاف دهد و استحكام آنخانها بمرتبهايست كه چون در آنخانه كه از سنگى يكپاره ساختهاند فرود كنند و سنگى پس او گذارند صد هزار كس بر گشودن آن در قادر نباشد طول ديوار آنخانها پنجاه گز است و عرض ده گز هر سنگى كه در او به كار بردهاند قريب ده هزار من باشد و بدين سبب آن بلده را مدينة النجاة گويند و الا نام بانى و سكانش معلوم نيست ديگرى از بناهاى عالى
ايوان كسرى
است و به گچ و خشت و آجر برآورده صحن آنسراى صد و پنجاه گز در صد و پنجاه گز است حياطى است مدور و در آنجا صفه - ايست بزرگ ساختهاند كه بطاق كسرى مشهور است عرض صفه چهل و دو گز است و طولش هشتاد گز بلندى شصت و پنج گز و در اطراف آن سراچها و عمارات فراوان كه