خوب و منازل مرغوب در او بسيار است مجموع آن از سنك تراشيده و ديگر از بلاد هند
لاهور
است و آن شهريست بغايت بزرگ و در او قرب صد هزار خانه مردمنشين است و ارباب صنايع و حرفه در او بسيار ميباشند و اجناس و ظروف و اسلحه و اقمشه و رخوت در او بيشمار چنانچه اگر صد هزار نفر كه مجموع عريان باشند ببازار لاهور درآيند چندان اجناس از رخوت و سلاح و فرش و ظرف و هرچه ما يحتاج سپاهيان باشد در وى هست كه مجموع آنصد هزار نفر مسلح و مكمل گردند معذلك تقاضاى فاحش بدكاكين ايشان راه نيابد ديگرى از آن بلاد احمدآباد كجرات و آنشهريست بغايت عظيم اما اين زمان بسبب عساكر رو به خرابى نهاده و بمعمورى اول نمانده است گويند در احمدآباد دوازده هزار دكان صرافى بوده است باقى چيزهاى آنشهر را بر اين قياس بايد نمود
ولايت كجرات
ولايتى است از هند در غايت نزاهت و لطافت و اهل آنجا بغايت لطيف و مليح و نيكورخسارند چنانچه مولانا مشهدى گويد :
كجراتيان همه نمكين دل كبابشان * ميخوردهاند خون شهيدان شرابشان
و اسامى بعضى ديگر از بلاد هند اينست : سر انديب سومنات قنوج مرغ ماهونه برهان پور بى جا بكر احمد آنكركلكندى بيجاپور و بيدر و خيبر و ولايت هند بيحد و مراست و قرى و قصبات آن در حيز حصر و احصا نميآيد چنان كه كجرات و كذريد كه دو ولايتند از ولايات هند هريك هفتاد هزار پاره ده و قصبه دارد و همچنين بيجابور قريب به دوازده هزار قريه دارد
ولايت يمن
مملكتى عظيم است از اقليم اول و دويم همه گرمسير دار الملكش اكنون شهر غير است و در سابق شهر صنعا بود و آب و هواى صنعا چنان موافق و معتدل بود كه چهار ميمل در يك مقام بسر ميبردند و قصبهء عدن كه از معظمات و متنزهات عمارات جهان بوده در صنعا ساخته بودند و عثمان او را ساخته و كنيسهء فليسنام كه ابرههء صباح در صنعا عمارت نموده بود در آنجا بوده و آن از عمارات عاليهء جهانست چنان كه از غايت زينت و رفعت عقل حيرت ميآورد سفاح خليفهء اول عباسى آن را خراب كرده مال بيقياس از آنجا بدست آورده و شهر عدن قصبهايست اما چون بندر آنولايت است و كشتى از هند و چين و عمان و روم به آنجا آيد شهرت عظيم دارد و حضرموت شهرى كوچك است و هود پيغمبر آنجا آسوده و عمان شهرى بزرگست از شهرهاى يمن و آنديار بدان منسوبست ولايت بسيار دارد و شهر بزرگش را بحر خوانند و ملك يمامه