نيز به دو ملحق شده شط العرب شود و در زير بصره بدرياى فارس ريزد و فارسيان او را اروندرود گويند و بر جانب غربى آنمزار فايض الانوار امامين الهمامين موسى بن جعفر الكاظم عليهما السلام و محمد بن على الرضا واقعست و آنموضع قصبهايست معمور و مزارات ائمه و اوليا مثل ابراهيم ادهم و جنيد بغدادى و سرى سقتى و معروف كرخى و حسين منصور حلاج و حارث محاستى و احمد مسروق و ابو الحسين خضرمى و غيرهم بسيار است و انورى در تعريف بغداد گفته :
خوشا نواحى بغداد و جاى فضل و هنر * كسى نشان ندهد در جهان چنان كشور
بغداد خوش است ليكن از بهر كسى * كو را بمراد دل بود دسترسى
با همنفسى بسر برد عمر عزيز * ضايع نگذارد از جوانى نفسى
انبار
بر كنار فرات بجانب مشرق افتاده است اكنون خرابست لهراسب كيانى بجهة اسيران بنى اسرائيل كه بخت النصر آورده بود آنشهر را تعمير نمود
بابل
از مداين سبعهء عراق عرب بوده و اكنون باير و خرابست و آن نيز بكنار فرات طرف شرقيست قينان بن انوش بن شيث بن آدم عليه السّلام ساخته بوده است و طهمورث ديوبند بتجديد آن را عمارت كرده دار الملك ضحاك و نمرود بود و ضحاك بر سر تلى قلعهء ساخته بود كه آن را كنگ در ميگفتند اكنون خرابست و بر سر آن تل چاهى عميق است صاحب عجايب المخلوقات گويد كه هاروت و ماروت در آنجا محبوسند
بصره
از اقليم سوم است عتبة بن غزوان بفرمودهء عمر ساخت مسجد جامع آن را عبد اللّه بن عامر بنا كرده بود حضرت ولايت منقبت امير المؤمنين على عليه السّلام آن را بزرك گردانيد و مرويست كه بجهة تحقيق سمت قبله آن آنسرور كمر آن بنّا را گرفته او را برداشت تا بنور كرامت و ولايت آنحضرت كعبه را به نظر آورد و قبله را بر سمت آن راست كرد هواى آنديار در روز بغايت گرم مىباشد اما شب چندان حرارت ندارد و باغستان بسيار دارد و زمين باغستان بلند است و آب شط العرب در نشيب اما بوقت مد دريا آب هرروز بلند مىشود و باغستانرا آب ميدهد در قديم طول آن باغستان سى فرسنك بوده و عرضش دو فرسنك حمد اللّه مستوفى گويد اهل بصره سياهچهرهاند و شيعى اثنا عشرى و زبان ايشان به عربى معربست و فارسى نيز گويند اما در اين زمان كه سنهء اربع و الف هجريست در مذهب بخلاف آنانند چه اكثر حنفى و شافعىاند