از سر گيرد و دشمن را زندانى بهتر از تنگناى لحد و منزلى بهتر از معموره عدم نبود و ايلخان چون دانست كه نصيحت از شايبهء غرض و ريا مبراست بقتل خليفه بناحق فرمانداد حسام الدين منجم اين خبر شنيده گفت اگر خليفه كشته گردد عالم تاريك و سياه گردد و آثار قيامت ظاهر شود از اين كلمات ايلخانى متوهم شده با خواجه نصير الدين محمد طوسى در اين باب مشورت نمود خواجه ترسيد كه مبادا هلاكو درصدد امتحان او باشد لاجرم گفت زكرياء معصوم و امام حسين مظلوم را بقتل رسانيدند و هيچ ازين علامات بظهور نيامد حسام الدين از كجا ميگويد كه اين اقوال بر قتل امير عباسى مرتب گردد و ايلخان در اينباب از حسام الدين مجلگاه خواسته و آن احمق مجلگاه داده بعضى گفتند كه شمشير را به خون خليفه رنگين نتوان ساخت لاجرم هلاكو توهم نموده فرمود تا خليفه را در نمد پيچيده بر شيوهء آنكه نمد ميماليدند تا اعضا و اجزاى او را چنان ساختند كه از حس و حركت بازمانده جاه بنى عباس بچاه مغرب فنا غروب نموده آفتاب دولت مغولان از مشرق اقبال طالع شد و شيخ سعدى شيرازى تسليل مرثيه ساخت و خوب گفته :
آسمانرا حق بود گر خون بگريد بر زمين * بر زوال ملك مستعصم امير المؤمنين
فصل ششم از جزو اول در بيان احوال پادشاهان اسلام كه معاصر عباسيان بودهاند
و ايشان چند طبقهاند اول
طاهريان
و ابتداى دولت ايشان از سنهء خمس و مأتين بود مدت پنجاه و سه سال در آنخاندان بماند و پنج نفر بودند ديگر صفاريان و ابتداى دولت ايشان از سنهء خمس و مأتين و سه نفر بودند بر اكثر ايران مدت سى و پنجسال استيلا داشتند و باقى بسيستان تنها قناعت كردند ديگر سامانيان و ابتداى دولت ايشان در خراسان در سنه 285 بود در ماوراء النهر از اثنى و مأتين اما پادشاهى ايشانرا از تاريخ او حساب كنند و مدت حكومتشان صد و دو سال و نيم بود آنگه بخت النصر برادر اسماعيل در سنه 289 وفات يافت و امير اسمعيل پادشاه گشت و اول دولت سامانيه از اينسال اعتبار كنند و در سنه 289 وفات يافت و ايلك خان در ماوراء النهر پيشوا شد دولت از آنخاندان برتافت و ايشان سه نفر بودند از نسل بهرام چوبينه ديگر آل سبكتكين بودند ابتداى حكومت ايشان از سنهء 471 تا سنهء . . . نود و هشت سال بود ديگر اسماعيليان