انصار از ما بيش دارند . و هركس كه به قوىترى از خود مبارزت نمايد ، هدف عنا گردد . تدبير مفيد آن است كه پيش از آنكه به تنكيل حوافر اقطار بلاد و ارجاى ممالك خراب گردد ، به اصدار رسل و انفاد قصّاد مسابقت نماييم و طريق تودّد مسلوك داريم تا به تملّق و تبصبص ما وهنى در ضماير ايشان جاى گيرد ، و انطفاى نواير به غايت رسد ، و به خلابت عارضت ما مغتر شوند ، و وفور عزم و شمول حزم ايشان نقصان پذيرد ، و ما مستعدّ كار و مستبدّ كارزار باشيم ، و بر سبيل مغافصه هجوم نماييم و ايقاع را ميان بنديم ، از آنكه بسيار از ملوك از شبيخون مؤيّد و مسرور و مظفّر و منصور شدهاند .
شعر
تؤدّبنا الأيّام فيما يضرّنا * و كم ضرر للمرء فيه منافع
امّا بايد كه پيش از مناصب ايشان كمينها را ترتيب رود و مكامن را به مردان [
a
200 ] كارى تفويض افتد چنان كه به وقت ملاقات از ايشان توقّع نصر و ترصّد ظفر باشد . چندانكه با دشمن تمويه و تدليس و كيد و تلبيس رود شايد . از آنكه عقلا گفتهاند : چون دشمن قصد قلع و سعى در قمع تو كرد ، به هر وجه كه دفع و صفع او ترا ممكن شود ، قيام بايد نمود كه مرموق عقل و موموق خرد است .
و نيز گفتهاند كه : خداع و حيلت در همه كارها مذموم و مدحور است مگر در سه حال : يكى در حرب ، و دوم در قهر اعادى ، سه ديگر قاضى كه منكر را به لطايف تمويه معترف گرداند . و آن نيز آنقدر نيكو باشد كه مستور بود . در اين حال راى من آن است كه به حكم امتحان اقدام رود ، اگر در احوال فتورى محيط شود و استيلاى خصم ظاهر گردد ، اطفال و عيال را برداريم و به اقطار زمين شطرى حصين و قطرى متين به دست آريم و بدانجا التجا نماييم . از آنكه گفتهاند :
شعر
البس قميصك ما اهتديت لجيبه * فإذا أضلّك جيبه فتبدّل
شهريار از خرس پرسيد كه : در اين مشاورت چه بينى ؟ بايد كه در اين سؤال