تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روضة العقول ( فارسى ) — صفحة 330

مساهمون:

ص٣٣٠
فرمايى ، اسباب معيشت ايشان در تعذّر ماند . از آنكه مدد مادّهء حيات ايشان از اجتراح روزبه‌روز است . تا شهر با سكّان از ذلّ فقر و قفر ايمن مانند و از املاق و اخفاق دور . و نبايد كه بر ما به سبب هفوتى كه افتد ، خشم اعدا گيرى ، تا به ما شدّت عقوبت ايشان نرسد . و بايد كه قوام حال ما به نظام احوال خويش مقرون دارى ، و هرچند ترا بر ما شفقت نباشد ، جهت حفظ مصالح خويش ، راستى ميان ما صيانت فرمايى . و چون كسى را جهت ترتيب كار و تهذيب احوال نصب كنى ، بايد كه خبير و بصير باشد و به قلّت طمع مشهور و به كثرت ورع مذكور . و بايد كه اسعار به اندازه دارى و نعمت شهر هر زمان متضاعف گردانى و غلاى اطعمه و تعذّر ملبوسات را به اهتمام خود به صلاح آرى . و بايد كه در مواثق عهود ، اخفار را مجال نباشد و قواعد ذمام را اختلالى [
b
182 ] نبود ، كه قول بىفعل بانگ فلاح باشد و موعود پادشاه بايد كه از جملهء محصول شمرند ، خاصّه كه ارتفاع و انتفاع آن به پادشاه عايد شود ، كه عهد ميان مردم چنان است كه دام ميان مرغان . و بايد كه خود را به صدق مقال و صون عهد و معرفت حقوق معروف گردانى تا اجانب جوانب و ابرار امصار بىتمهيد عهد و تأكيد ميثاق بر قول تو اعتماد كنند ، زيراكه در استخلاف استحقار و استخفاف است . و بايد كه اطراف و اكناف ممالك را از تغلّب اوباش و تسلّط اراذل مصون دارى ، و سماحت بر قدر استطاعت فرمايى . شعر
ما لنا فى النّدى عليك اختيار * كلّ ما يمنح الشّريف شريف
زروى او را گفت : اغراض تو شرف حصول يافت و اوطار تو عزّ تيسير . امّا قدما گفته‌اند كه : فوايد سيادت پادشاه هم به پادشاه و هم به رعيّت برسد . و چون پادشاه سيرت خود را به شعار عدل و دثار انصاف آراسته دارد ، بايد كه رعيّت منقاد اوامر و ممتثل نواهى باشند . چنان كه آن خنياگر گفت . آهو گفت : از آنگه كه متعفّر حضرت و مأثل خدمت شدم ، به انواع كرامات و