هنرى و فرهنگى همنوعان خويش دست يازند .
و گروهى ديگر از مردمان جامعه ، توانايى طلب مال و به دست آوردن آن را دارند ، بر اينان لازم است كه اين مال را از راههاى مشروع به چنگ آورند ، و در آنجا خرج كنند كه خدا و رسول « ص » معيّن كردهاند ، و حق مال اندوزى و انباشت كلان ندارند .
و اين تنظيمى حكيمانه است ، براى برقرارى نظم جهان و نظام آن ، در هر فرد بلكه در هر چيز . بنا بر اين هر كس از آن تخلف ورزد و بر ضدّ آن عمل كند ، از قبول حكمت الهى و گردن نهادن به آن - چنان كه پيش از اين اشاره كرديم - خارج شده است . پس انسانى كه به خدا و فرستادهء خدا ايمان آورده است و در برابر حكمت كلَّى جهان فروتن است ، كسى است كه مال خود را در آنجا مصرف كند كه بايد بكند ، و نيازمندان حقيقى را شريك در مال خويش سازد ( همچون وكيل امينى كه با امانت و درستى آنچه را كه به او سپرده شده است به مصارف واقعى آن مىرساند ) ، بىآنكه از اين بابت ، دلتنگيى يا تن زدنى نشان دهد ، و منّتى بر كسى گذارد ، يا ( مثلا ) با خود چنين بگويد : من همهء سختيها را براى فراهم آوردن اين مال تحمّل كردم ، و براى اين كار شايستگى و مهارت و تخصّص داشتم ، پس چرا بايد آن را خرج ديگران كنم و به مصرف خود نرسانم ؛ اگر خدا مىخواست ، خوراك بينوايان و نيازمندان را به ايشان مىرساند ؛ نه ، اين گونه سخن گفتن يا در خاطر انديشيدن ، بيرون رفتن از حوزهء ايمان راستين و انصاف و فضيلت است ، و از پذيرفتن تقدير خداوند تواناى حكيم در نظم جهان بشرى ، و چگونگى رساندن اموال و ارزاق به افراد مختلف مردمان .
نيازمندان و ناداران ( و ناموفّقان در تلاشهاى معيشتى و كارهاى اقتصادى ) نيز آفريدگان خداى متعالند ، او آنان را آفريد و خواست كه ايشان را روزى دهد ، منتهى روزى آنان را در داخل روزى شما و امكانات شما قرار داد ، با نوعى ميانجيگرى ( مانند ميانجيگرى ديگر موجودات براى رساندن روزى به آدمى ) و به همين دليل است كه قرآن كريم مىفرمايد : * ( أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْناكُمْ ) * « 1 » - ( 1 ) از آنچه ما روزى شما
هامش
« 1 » « سورهء بقره » : 254 .