همهء حكمرانان را ديدهام و گشتهام تا سرور همهء آنها را - ابا شجاع عضد الدوله ، شهنشاه ، فناخسرو را - نيز .
*
( 18 ) يساوى . . . :
هر بيتى از آن قصيده با خانهاى پر از طلا برابرى مىكند .
* ( 19 ) ايا قمرا . . . :
اى كه [ در زيبايى چون ] ماه هستى كه از ميان گلهاى بابونه خنده مىزند واى كه [ در كشيدگى قامت همچون ] شاخهاى هستى كه بهنگام وزيدن باد خم مىشود ، چهره و پيشانى تو ، و گردن و دندانهاى سپيد تو ، چون سپيدهدمان مىدرخشد .
* ( 20 ) الحرب خدعة :
در ناورد و پيكار ، دغا و گربزى روا باشد . مثل . امثال و حكم ص 241 .
* ( 21 ) الفتح منتظم . . . :
فتح بسامان و منظم است و روزگار خندان ، و حكومت شمس المعالى سراسر نعمت و فراخى است ، عدل و داد ، همه جا گسترده ، حق بجاى خود بازگشته ، شكافها و بريدگىها و نابسامانيها ، التيام يافته ، و بيداد ، از بيخ و بن برافكنده .
دنيا كليدهاى حكمرانى را به سوى ملكى انداخته كه مجد و كرامت همواره ارزانى اوست .
* ( 22 ) كانّه طوق الحمامة . . . :
گويى طوق كبوتر است كه با كهنه شدن و گذشت زمان ، فرسوده نگردد . مصراعى است از « ابن هرمة » كه تمام بيت در « ثمار القلوب » ص 6 - 465 چنين ضبط شده :
عقدت فى ملتوى أدواج لبّته * طوق الحمامة لايبلى على القدم
طوق الحمامة در زبان عرب مثلى است براى هر چيزى كه همواره بجاست و از بين نمىرود .
* ( 23 ) كالوشى المحبوك . . . :
مانند جامهء نگارين بافته و زر گداختهء در قالب ريخته .
* ( 24 ) هندسهء روحانّى :
اين اصطلاح در ص 22 ج 1 نفايس الفنون آمده : و قال بعض الحكماء : الخطّ هندسة روحانيّة .
* ( 25 ) هذا خطّ . . . :
آيا اين خط قابوس است يا پر طاووس ؟ ! - خداوند رويش را شاداب گرداند - و تو گويى گويندهء اين بيت جز او كسى را منظور نداشته كه گفته :
فى خطّه . . .