من اكتسب عزّه به غير حق اورثه اللّه ذلا بحّق
پيوسته گويد : اى دريغ كه خلايق را اينچنين كه هستند در اول ندانستم . اگر دانستمى و بشناختمى ، دين و آئين جديدى آن چنان كه محمد بن عبد الله بنهاده بنهادمى :
تا قيامت گر زنى بر طاس دست * كار ناشايست او زين بيش هست
با اين همه قبايح خلق و سيرت به قباحت خلقت و صورت متخلّق است . ويل لمن ساء خلقه و قبح خلقه . در خبر است : اطلب الخير عند حسان الوجوه كه معنى بود صورت خوب را .
حكماى فرس راست كه خلق تابع خلقت است . افلاطون گويد زشت خلقت را بهتر خلقش خلقت اوست . مصّور كارخانهء وجود مبدع آثار شهود تمثال ناميمونش را از ميمون و خلقت ناموزونش را از بوزينه و حمدون اقتباس آورده :
لو يمسخ الخنزير ثانيا * ما كان الّا دون قبح الجاحظ
و فى عينيه ترجمة مسخا اداه * تدلّ على الضغاين و الحقود
* * *
[ يكى از مرتاضين مرا حكايت نمود كه در مشهد مقدس . . . ]
يكى از مرتاضين مرا حكايت نمود كه در مشهد مقدس مطهّر رضا عليه الآف التحيّه و الثنا به اشارت بزرگى يك اربعين به لوازم رياضت به سر بردم كه حقيقت اين مخذول را مكشوف آرم ، زيرا كه