طوق و داغ ترا نماز برند * فلك از گردن و جهان ز سرين .
انورى .
نظير : حلقه به گوش داشتن . طوق بر گردن داشتن .
داغ شكم از داغ عزيزان بدتر است . در توبيخ كودكانى كه براى خوردنى گريند گويند .
دال نيز چو ذال است در كتابت ليك * به ششصد و نود و شش كمست دال از ذال .
( كه . . . )
انورى .
در حساب جمل دال چهار و ذال هفتصد است . رجوع به : زمرد و گيه سبز هر دو . . . ، شود .
دامن از كجا آرم كه جامه ندارم .
سعدى . نظير :
ايدريغا گر بدى پيه و پياز * په پيازى كردمى گر نان بدى .
دامن با كسى بستن . با او دايم همراه و قرين بودن
غريبى مى چه خواهد يا رب از من * كه با من روز و شب بسته است دامن .
ناصر خسرو .
رجوع به : فقرهء بعد شود .
دامن بدامن دوختن يا ، بستن يا ، گره گردن . يار و همدست شدن . مثال :
هميشه آخته با خنجر جفا خنجر * هميشه دوخته با دامن وفا دامن .
قطران .
دليروار بدشمن چنان رود گوئى * مگر بدوستى آنجا گره زند دامن .
سوزنى .
دشمن من اين تن بد مهرمست * كرده گره دامن بر دامنم .
ناصر خسرو .
بنفشه موى مرا خاك برگشاده گره * تو با بنفشه عذاران گره زده دامن .
عمعق بخارى .
نگرفت دست فتنه گريبان هيچكس * تا در نبست عشق تو دامن بدامنش .
ظهير .
دامن بدندان گرفتن . تيز گريختن . تمثل :
بچابكتر از خود مينداز تير * چو افتاد دامن بدندان بگير .
سعدى .
بر ما خبر خاك كف پاى تو گفتند * دامن بگرفت اشك بدندان و روان رفت .
كمال خجند .
گرفته دامن گردون بدندان * ستاره در پى حكمت روان باد .
كمال اسمعيل .
دلش را خار غم در دامن آويخت * خرد دامن بدندان كرد و بگريخت
امير خسرو .
رجوع به : جامه بدندان گرفتن ، شود .
دامن بر كمر زدن . ( يا ) دامن همت بر كمر زدن ( يا ) دامن مردى بكمر زدن .
مثال :
در طلب دانش و دين چندگاه * دامن مردى بكمر برزنم .
ناصر خسرو .
دامن در دامن بستن . نهايت گرم يكديگر را يارى دادن . مثال : و مردم فراز آوردند پنجاه هزار سوار نيك و حجت گرفتند با يكديگر كه جانرا ببايد زد كه اين لشكر ميآيد كه از همگان انتقام كشد گفتند دامن در دامن بنديم و آنچه جهد آدميست بجاى آريم . ابو الفضل بيهقى .
رجوع به : دامن بدامن بستن ، شود .